herebannum
Heer, exercitus, et
bannum, citatio, submonitio, indictio. Glossar. Ælfrici :
Bannumvero vox notissima, pro quavis citatione. Ita Guillimannus lib. 2. de Reb. Helvetior. pag. 241. et alii passim.
bannumet
submonitionem, contemnenti indicebatur ; de qua sic Gregorius Turon. lib. 5. cap. 26 :
Post hæc Chilpericus Rex de pauperibus et junioribus Ecclesiæ vel Basilicæ
jussit bannos exigi, pro eo quod in exercitum non ambulassent. Lib. 7. cap. 42 :
Post hæc edictum a judicibus datum est, ut qui in hac expeditione tardi fuerant,
damnarentur. Capitul. 2. anno 810. cap. 11 : De Heribanno exigendo.
Ut nullus judex, vel quislibet...
Heribannum exigere aut exactare præsumant.plenum Heribannum: quomodo
plenum bannumvocant Capitul. 2. ann. 812. cap. 9. et alia Capitularia Caroli M. et Calvi, quod alias
Bannum Dominicum, et
Bannum Regisappellari, totidemque esse solidorum, suo loco docuimus. Lex Longob. lib. 1. tit. 14. § 13.
Quicumque liber homo in hoste bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum
Heribannum componat, secundum Legem Francorum, id est, 60. sol. solvat. Quod
etiam obtinuit sub tertia Regum stirpe. Statuta S. Ludovici lib. 1. cap. 59 : Et se
nus de ceus, qui sont semons, ne venoient, et l'en le povoit savoir, il en paieroit 60.
sols de gages. Ejusmodi mulctarum mentio est præterea in Usaticis
Barcinonensibus MSS. cap. 28 : Qui fallerit hostes vel cavalcadas seniori suo, cui
eas facere debuerit, emendet illi eas in duplo. Et in Regesto Feodorum Campaniæ
fol. 97 : Guido de Vilers fecit emendam Domino Herebannimulctæ obnoxii erant, si non habebant, unde solverent,
wadiadare tenebantur, seu
herebannum rewadiare, uti habent Capitul. lib. 4. cap. 70 :
Ut Vassi
nostri et Vassi Episcoporum, Abbatum, Abbatissarum, et Comitum, qui anno præsente in
hoste non fuerunt, Heribannum rewadient. Eodem lib. addit. 2. cap. 28. al. 29.
Capit. 1. ann. 812. cap. 2. 9. et Capitul. 1. ann. 810. cap. 11 : De Heribanno, ut
diligenter inquirant Missi nostri, qui hostem facere potuit, et non fecit, ut bannum
nostrum ipse componat, si habet, unde componere possit. Et si tantum non habuerit, unde
componere valeat, rewadiatum fiat et imbreviatum : et nihil ex hoc exactum fiat, usque
dum ad notitiam Domini imperatoris veniat. Quod si denique nec pecuniam, nec
wadia dare possent, tum ipsimet per modum wadii in servitium Principis transibant. Lex
Longob. et Capitula Caroli M. locis laudatis : Si non habuerit, unde illam summam
persolvat, semetipsum per wadium in servitio Principis tradat, donec per tempora ipsum
bannum ab eo fiat persolutum, et tunc iterum ad statum suæ libertatis revertatur. Et si
ille homo, qui propter Herebannum in servitio se tradiderit, et in servitio illo
defunctus fuerit, hæredes ejus hæreditatem, quæ ad illos pertinet, non perdant, nec de
libertate, nec de ipso Heribano obnoxii fiant. Adde cap. seq. Sed et si
Senior vel Comesquempiam ab
hosteinconsulto Principe domum dimisisset, ipsi pro eo
Herebannumpersolvere tenebantur, ex Capit. Caroli M. lib. 4. Append. 2. cap. 35.
Herebannumnon plenarie exigebatur, pro modo facultatum, ne subditi gravioribus ejusmodi exactionibus ad inopiam redigerentur. Idque
legitimum Herebannumappellabant : ita ut ab eo, qui libras 6. in auro, argento, armis, et peculiis, haberet, 3. libræ : ab eo qui tres libras, 30. solidi, ab eo qui libr. 2. solidi 30. ab eo denique, qui libram 1. solidi 5. exigerentur, ut est in Additione 3. Caroli M. ad Legem Salicam cap. 12. in Lege Longob. lib. 3. tit. 6. § 1.
corveias; unde pro operis, quas vassalli domino debent aut earumdem redemptione, ea vox usurpatur, nostris etiam
Herban. Charta ann. 1406 :
Quod eo casu
dictus Joannes Du Bois et sui hæredes debebunt et tenebuntur persolvere prædictis
assensatoribus, nomine et causa præmissorum superius confrontatorum, tam Arbanna
brachialia sive ad brachia, etc. Alia Will. comit. Tornod. ann. 1101. ex Tabul.
Molism. : Quamdam consuetudinem, quam habebat in vineis eorum de Troncheio, et quod
nos vulgariter Herban dicimus, Molismensi ecclesiæ remisit, ministris suis interdicens
ne ulterius de vineis monachorum Herban acciperent.Herebannumnon exigebatur, nisi præcessisset jussio dominica, ex iisdem Capitul. lib. 4. cap. 72. cujus quidem pars tertia ad Comitem spectabat : ita tamen ut ei herebannum exigere non liceret ; sed Misso dominico, a quo suam tertiam partem recipiebat, ex iisdem Capitul. lib. 3. cap. 68. ubi
Herebannumin terris neque in mancipiis
exactari, id est, persolvi, vetatur : sed in auro et argento, armis, palliis, et animalibus,
Et
Herbanni ab omnibus Francis accipiuntur, ut est in Chronico de Norman. gest.
ann. 869. et in Annalib. Francor. Bertinianis ann. 866. Exactum porro pro modo prædiorum :
ita ut pro manso ingenuili vel servili denarius persolveretur. Atque hinc colligitur, quid
velit Charta 90. inter Alamannicas Goldasti : Dixit... negare, quod nihil ibi
habuisset proprietatis, pro quo Heribannum reddere debuisset, nisi res S. Galli, quas
pater suus illuc ad prædictum Monasterium tradiderat. Et infra : Adhuc
etiam ipsum Odalhartum... audissent enarrantem, quod proprium non habuisset, et ideo
Haribannum dare non debuisset. Sed et inde percipitur, cur in Imperatorum
aliquot privilegiis pro Ecclesia Mindensi, post Chronicon Mindense descriptis, pag. 735.
737. 740. Bannum sive Heribannum ab illius possessionibus et agris exigere
prohibeantur Judices publici. Huc etiam forte respexit Browerus lib. 8. Annal. Trevir.
pag. 473. 1. Edit. qui Heribannum tributum, quod Legatus cogebat, sive agrarium illud
esset, sive pascuum, sive ex vitibus peculiove collectum, interpretatur, ex Cæsarii
Abbatis Prumiensis Gloss. inedito.hoste, seu exercitu immunes erant : verbi gratia senes, ut in Formulis vett. Bignonii, for. 31. aut qui propter necessarias causas ac legitimas domi residere cogebantur, de quibus in Capitulis Caroli M. lib. 4. cap. 70. vel si alicubi a Principe missi essent, verbi gratia ad custodiam maritimam, ut apud Eginhardum Epist. 22. vel si in civitatum ac pontium vel transituum operis, vel in
Marcharum wachtis, aut ejusmodi occupati essent, ut in Capitul. Caroli C. tit. 31. cap. 27. Vide Hostis.
Herebannum, in Capitul. 4. Caroli M. incerti anni cap. 13.
Nulla deinceps hominum persona destruere vel inquietare,
atque ulla fræda, Haribanna... requirat vel extorqueat.Et quicquid tam de ingenuis quam de servientibus, super
territuriis ipsius monasterii omni commanentibus, fisco de fredo aut Harebannus unde
poterat sperare ad luminaribus vel stipendiis superscriptis famulis Dei, etc.Erband, ut legunt Editores novæ Gall. Christ. tom. 2. col. 46.
Issoudun) ann. 30. HLotarii, (Chr. 984.)
Ut nemo illorum pergat ad
pugnam, quæ alio nomine vulgariter vocatur Erbannum, neque botagium vini alicui reddat,
etc.Heribannumcolligit. Capitul. 3. ann. 803. cap. 5. et Capitularia Caroli M. lib. 3. cap. 35 :
Ut illi, qui heribannum solvere debent, conjectum
faciant ad Heribannatorem. Adde Exactor heribanni, apud Eginhardum Epist. 17 :
Sibi
curæ esse, seque providere, ut cum exactore Heribanni, si venerit, et eum compellaverit,
sine vestro labore se pacificet. Vide Retrobannus.Arbannum, Hairbannum, et
Albannum, quæ ut plurimum usurpatæ leguntur pro quibusvis præstationibus vel operis.
Ego Ludovicus Philippi Regis filius, Dei gratia Franc. Rex.
Notum... quod Bartholomæo de Fulgosio furnum, quod Parisiis habebat, tanta libertate
possidendum et habendum concessimus * huic prædicti furni ab omni consuetudine,
videlicet talliæ, seu equitatione, seu Arbanno, (al. albanno) seu
exemptione nostri Præpositi liber remaneat. Huic dono interfuerunt Comes Radulfus,
Stephanus Cancellarius, Stephanus Dapifer, Hugo de Rua nova, Ervinus Aurelianus, in
Palatio publice, prima Dominica post Natale, regnante Ludovico, 4. ann. Dat. per manum
Dom. Stephani Cancellarii. Ubi Arbannumvidetur esse idem quod
Heribannum.
Guillelmus de Cantamerula et fratres sui... (dederunt) quarteria 7.
blavii, quæ habebant de Arbanno in terris de Peloella, et in terra de Chamaillardi, et
gallinas, et quælibet ad illud Arbannum pertinentia, etc. Habetur in Hist.
des Chastaignierspag. 4. Idem Tabular. fol. 71 :
Arbannum et alias omnes
consuetudines quas proprio jure habebat in terris, quæ circa frostos sunt, etc.Eorum quilibet debebant et eis reddere tenebantur
Arbanagium, scil. unam dietam ad reparandum castrum, muros, etc.Facient ancingas, et corvadas, et sovincta,
et Airbannum, solidos 2. et denarios 8. etc.Habet ibi 2. mansas absos. Solvunt vestiti
mansi Hairbannum pro duobus bovibus sol. 20. pro homine redimendo de hoste s. 3.
verveces 4. etc. Quid autem proprie sit Arbannum, et
Airbannum, hisce allatis locis, docet Consuetudo Marchensis art. 136 :
Tout homme tenant
servement son heritage, ou mortaillablement, doit faire par chacune semaine à son
seigneur le ban, ou Arban, c'est à dire, une corvée à bras du mestier qu'il sçait
faire : et s'il fait Arban avec deux bœufs, il en vaut deux, etc. Adde art. 137.
143. 146. 166. 167. 168. 429. 430. et Consuetud. local. castri Meliandi tit. 5. art. 24.
25. etc. In Consuetud. locali Castelli novi in Biturig. art. 4. Bianet
Arbanidem esse dicuntur. Libertates oppidi
de Vesdunin Biturigib. ann. 1275. apud Thomasserium :
Je quite tout Araban aux hommes et aux femmes de ladite
franchise, fors que tant je retien mon charoi entierement au besogne de mon chastel et
de mes maisons de Vesdun, et de vins et de foins tant seulement, et je ne les puis
forcer de nul Arban ne de charroy aller fors la paroche de Vesdun par nesun
besoin. Adde eumd. Thomasserium cap. 76. Est igitur Arbannumopera, quam quis tenens domino præstat : vox conficta ex
Heribannum. Perperam vero hæc vox
Arban, in
Herbaux,
Arbaux, commutata in Consuetudine Pictavensi art. 103.
Hominibus qui in nemore quod Telfolium dicitur hospitari
volunt arpentum terræ... tali ratione ad eos hospitandos concedimus... ut neque
Herbannum neque talliatam, etc.Harrebanneappellatur scortum, quod ad vitium submoneat vel invitet. Lit. remiss. ann. 1411. in Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 229 :
Lequel Jaquemart dist à icellui
sergent qu'il n'eust pas oté ledit baston à une mauvaise Harrebanne. Verum non
aliunde repetenda vox Herebout, cujus vim explicant Literæ remiss. ann. 1393. ex Reg. 144. ch. 301 :
Lesquelx compaignons de Trappes commencerent à trayner un
esteuf au bout d'un baston parmi ladite feste en disant et criant : Herebout, Herebout ;
qui est à dire, qui vuelt jouer à la paume.