incogitabilis
in-cōgĭtābĭlis, e, adj.
- Act., thoughtless, inconsiderate (ante- and post-class.): nunc demum scio, me fuisse excordem, caecum, incogitabilem, Plaut. Mil. 2, 6, 63 (543); Lact. 1, 8.—
- II Pass., inconceivable, incomprehensible (post-class.): immensitas efficientiae, Mart. Cap. 9, § 922: dementia, Amm.15, 3: incogitabile est, eandem esse causam, etc., Fragm. Jur. Civ. p. 23 Mai.
in-cōgitābilis, e, I) aktiv = άνόητος, unbedacht, unbesonnen, v. Pers., Plaut. mil. 544. Lact. 1, 8, 3. – II) passiv = undenkbar, unbegreiflich, dementia, Amm. 15, 3, 7: illa incogitabilis effigientiae immensitas, Mart. Cap. 9. § 922. – est incogitabile m. folg. Acc. u. Infin., Frgm. iur. Rom. Vat. 75 extr.
ubique splendor ~is, non hujus solis sed millies clarior ‥ tantoque huic quanto dies nocti incomparabilis
pro eterno et ineffabili gaudio beatorum hereditabunt eternam et ~em tristitiam
nec est aliqua scientia que possit penetrare ‥ quanta dulcedinis sedulitate parvulum foverit ‥ et hec profecto tanto nobis sunt pene incongitabilia quanto inassueta
profundum sacramentum ‥ ineffabile, ~e, incomprehensibile
quis unquam pensando non deficiet quam sit incomparabilis crudelitas, quam sit ~is perversitas, quam sit inexorabilis malignitas demoniace rabiei ‥
incōgĭtābĭlĭs, e (in priv.), ¶ 1 inimaginable, incroyable : Capel. 9, 922 ; Amm. 15, 3 ¶ 2 irréfléchi : Pl. Mil. 544 ; Lact. Inst. 1, 8.
- 1. (Plaut.) onbezonnen;
- 2. (postklass.) ondenkbaar, onvoorstelbaar [dementia].
Incogitabile, in Libro de doctrina Novitiorum Ord. Grandimont. apud Marten. tom. 5. Anecd. col. 1832.