logicus

lŏgĭcus, a, um, adj., = λογικός,

• logical, reasonable: haeresis medicorum, Isid. 4, 4, 1: alia logica, alia aloga memorantur, Mart. Cap. 9, § 949.—Hence, in plur. subst.,
• • A lŏgĭca, ōrum, n., = τὰ λογικά, logic: habes ea, quae de perturbationibus enucleate disputant Stoici, quae logica appellant, quia disseruntur subtilius, Cic. Tusc. 4, 14, 33.—In sing.: lŏgĭcum, i, n., logic, Sid. Carm. 15, 100.—
  • B lŏgĭci, ōrum, m., rational physicians, Cael. Aur. Acut. 3, 21, 216.

logicus, a, um (λογικός), logisch, rationell (Ggstz. alogus), haeresis medicorum, Isid. orig. 4, 4, 1: alia logica, alia aloga memorantur, Mart. Cap. 9. § 949. – subst., a) logica, ōrum, n., die Logik, Cic. Tusc. 4, 33 (bei Müller griech. λογικά). – Sing. logicum, Sidon. carm. 15, 100. – b) logicī, ōrum, m., die rationellen Ärzte, Cael. Aur. de morb. acut. 3, 21, 216.

logicus [CL < λογικός] 1 (adj.) pertaining to or in accordance with logic, logical. b (of book) dealing with logic. c (~a facultas) faculty of logic (acad.). Gregorius ‥ quattuor ‥ ~a expressit ratiocinatione libros Willib. Bonif. praef. p. 3; loica, rationales [i. e. rationalis] GlC L 254; logos sermo, inde ~us i. sermocinalis Osb. Glouc. Deriv. 322; utrum enuntiabile sit aliquid quod sit, non tantum ~a sed et theologica est questio Neckam NR II 173 p. 290; ~a conpositio constat ex genere et differentiis T. Chobham Praed. 183; logica qui probitate preit modo presul / eligitur, logica qui probitate preit Garl. Tri. Eccl. 39; res physicas vel ethicas vel ~as Kilwardby OS 453; sunt quedam principia materie in esse loyico, et sic universalia sunt principia singularium in cognoscendo Bacon VII 4; possibile ~um differi a possibili reali Duns Ord. II 282; a1350 quod ‥ magistri in artibus ‥ ~am teneantur facere disputacionem StatOx 39.  b tercius liber [sc. metaphysicorum Aristotelis] est totus ~us sicut liber topicorum Bacon CSTheol. 36.  c ad me in ~a ‥ facultate ‥ magno Parisius cum ardore et laudis amore studentem Gir. GE II 37 p. 350. 2 (as sb. f. ~a, also w, Gk. endings ~e, gen. sg. ~es): a logic (as branch of philosophy), system of logic, logical argumentation. b (~a vetus, nova) (system or text of) the Old (New) Logic. c (~a docens, utens) pure (applied) logic. a ~am ‥, que armat eloquium, solo libavi auditu, physicam ‥ aliquanto pressius concepi W. Malm. GR II prol. p. 103; nosco tamen logicam: bene premeditando probabo / quod Socrates Socrates et quod homo sit homo Babio 135; est ‥ fructus ~es in se magnus, in aliis autem facultatibus, quarum ut clavis difficultates aperit, maximus Gir. GE II 37 p. 356; in aris / tolle locos loyce, fidei locus hic operatur Garl. Myst. Eccl. 548; s1251 contra ~e regulam, que est investigatrix veritatis infallibilis M. Par. Maj. V 211; ~a est sciencia de ratiocinatione docens modum investigandi veritatem ignotam circa thesim vel circa questionem philosophicam Kilwardby OS 523; hec sciencia [sc. metaphysica] verificat principia aliarum ‥ per rationes necessarias, logyca autem ordinatur ad ea Bacon XI 26; 1332 unam domum pro scolaribus in ~a imbuendis Oxonie fundaverat MonExon 306; wlt Anselmus quod passio Cristi est injusta quo ad Judeos ipsam causantes, et justa conclusio ad Deum ipsam causantem; istam tamen loycam non approbo secundum sensum Wycl. Ente Praed. 109.  b 1268 jurabunt ‥ quod omnes libros veteris ~e ad minus bis audierint, exceptis libris Boecii ‥; de nova autem ~a librum priorum, topicorum, elencorum bis, librum autem posteriorum saltem una vice juvent se audivisse StatOx 26; 1281 una ~a vetus (v. Graecismus a); in veteri ~a determinatur de ejus [sc. syllogismi] partibus integralibus Duns Univ. 70b; vetus ~a et nova in uno volumine (Catal. Librorum) Chr. Rams. app. 356; c1400 Boycius super veterem logicum [sic] in j volumine; ‥ notule super veterem ~am in j volumine (Catal. Librorum) FormOx 243; 14‥ in veteri arte liber universalium Porphyrii, liber predicamentorum Aristotelis, duo libri peri hermenias ejusdem [sc. audiendi sunt]; in nova ~a duo libri priorum ‥ (Stat. Glasg.) EHR XIV 251.  c per ~am docentem intelligit Doctor illam partem ~e que docet demonstrare ex propriis principiis proprias conclusiones, que traditur maxime in libris posteriorum ‥; per ~am vero utentem intelligit illam partem ~e que traditur in libris topicorum, que procedit ex principiis communibus ‥ in omni sciencia ‥ Duns Univ. 62a. 3 (as sb. n.): a (pl.) logic. b (sg.) logical principle. a quamvis in ~is non possit aliquid unum et idem secundum substanciam esse subjectum et predicatum, tamen in gramaticis bene potest Bacon XV 128.  b secundum illud vulgatissimum ~um, eo quod res est vel non est, est oracio vera vel falsa Bradw. CD 753D. 4 (as sb. m.) logician. ~i locum ab auctoritate probabilem, non necessarium, esse consenserunt Adel. QN 6 p. 12; disputat ignave, qui scripta revolvit et artes; / nam veterum fautor [cf. Hor. Epist. II 1. 23] logicus esse nequit J. Sal. Enth. Phil. 94; propositum celare suum lex est logicorum D. Bec. 719; grammatice et auctorum studio pretermisso volavit ad versutias ~orum P. Blois Ep. 101. 312C; grammaticos doceo certe nihil artis habere, / momenti †logices [l. logicos] nullius esse puto Neckam Poems 115 l. 128; ~us non poterit exprimere suam logicam si monstrasset per vocabula lingue materne Bacon Tert. 90; isto modo sunt doctores et ~i intelligendi quando dicunt quod ‥ Wycl. Act. 105; patet ~is [v. l. loicis] quod ‥ Id. Chr. & Antichr. 668.

lŏgĭcus, a, um (λογικός), logique, raisonnable : Isid. Orig. 4, 4, 1 ; Capel. 9, 949 ; [ Cic. Tusc. 4, 33 λογικά = la logique].