mancusa
in numero c ~ae
mitto, quod est centum viginti ~as(
ut per unumquemque annum, sc. quantos dies annus habuerit, tantos ~as eidem Dei apostolo aecclesiae, nimirum trecentos sexaginta quinque, pro alimoniis pauperum et luminariorum concinationes emittere
in pretio xxx ~arum
centum et viginti vj mancosas
magnam ‥ pecuniam id est trecentas mancussas
sed quid vis tunc, aut quot denarios vis dare, aut quot ~as
rex Cnut hanc thecam, necnon Ælfgiva regina, / cudere jusserunt; bis centum necne decemque / coctos igne chrison mancosos atque viginti, / necne duas libras argenti pondere magno
Rome autem singulis annis trecentas denariorum ~as portari precepit
accepto ‥ placabili pretio c ~as auri obrizi in una armilla
pro ejus pecunio [sic ] quam ab eo accepi, hoc est xv pund’ et xxx ~o [sic ]
tradidi ‥ viginti et tres ~as in uno anulo
in uno anulo xv manc’(
xxxj †mancolas [v. l. mancosas ] in uno anulo
kalicem aureum pensans xxx ~os
pro placabili pecunia ‥ hoc est lx ~as purissimi olei
Manca, seu
marca, passim habent Scriptores Anglici, Anglo-Saxonibus mances, mancessa, et mancus, ut auctor est Spelmannus. Matthæus Westmonast. ann. 857 :
Romæ autem singulis annis 400. denariorum Mancusas præcepit
portari, etc. Simeon Dunelmensis, ann. 855 : Romam quoque pro redemptione
animæ suæ trecentas Mancusas portari præcepit, etc. Alibi habet trecentas Mancusas denariorum. Ita Will. Malbesb. lib. 1. de Gestis Angl. cap. 4. pag. 31. Asserus de Rebus gestis Ælfredi pag. 4. Auctar. ad Matth. Paris pag. 158. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 123. 215. tom. 2. pag. 842. tom. 3. pag. 116. 120. etc. Perperam
mancula, videtur editum apud Rogerum Hovedenum pag. 415. Vide in Berbix.
Mangon, quod a nemine, quod sciam, hactenus observatum existimo.
Dist la dame or avez faucon,
Deux besans valent un Mangon.
Ce fu bien dit deux mots à un,
Qu'il en auroit deux pour un.
Vide Mango in Manganum 2. et Meloquinus.
Trente Mangons d'or m'en donnés,
Ce li respondi la pucele.
MS. part. 1 :
Et son cheval ferrant, qui vaut tous les Gascon,
Ne seroit éligié pour un mui de Mangon.
Mancusaesse Anglo-Saxonicam : alii
Mancusamita appellatam fuisse quasi
manu cusam, ut Caius et Watsius, quod procul abest a vero, cum constet, Mancusam non fuisse monetam percussam ; sed certum monetarum aliquot pondus, licet contra sentiat Lambardus in voce
Et pro hac donatione prædictus Clericus dedit
eidem Regi centum Mancusas in duabus armillis et nota, quod Mancusa est pondus duorum
solidorum 6. denar. Addit vetus Chronicon, laudatum a Spelmanno in voce
Romescot, ann. 858 : Et sciendum, quod Mancusa et marca pro eodem tunc
temporis accipiebantur.
Mancusamensura liquidorum, ut colligitur ex Indice Cod. MSS. dom. Simondsii
d'Ewesapud Hickesium pag. 306. ubi memoratur Charta venditionis
Mancusis purissimi olei.
Folcardus et Adalolfus ejus fidejussores sunt in Mancosos mille.
Testamentum S. Everardi Comitis Forojuliensis : Quartus Rodulfus volumus ut habeat
spatas tres, Mancosos 100. balteum unum, etc. Tabularium Casauriense ann. 13.
Ludov. Imp. Ind. 11 : Ut componerent ipsi Totoni vel suis hæredibus Mancosos 50. et
illas res per nullomodum ingenium quærere vel causare possit.
Mancusi monetæ Barcinonensis, in veteri Charta. In alia apud
Diagode Comitib. Barcinon. lib. 2. cap. 53. 7000.
Mancusiejusdem monetæ dicuntur conficere 1000. uncias auri. Usurpatur promiscue de moneta auri et argenti. Charta Sanctii Pampilonensium Regis æræ 1111. apud Blancam :
Convenit enim Almutadyr dare Regi
Sanctio 120. Mancussos auri vel argenti, ita quod si vult argentum, accipiat septem
solidos monetæ Cæsaraugustæ pro Mancusso.aureos:
Mancuosa. Præceptum Caroli Mag. pro monast.
Casaur. tom. 5. Spicil. Acher. pag. 396 : Mille Mancosos auri eidem monasterio
persolvere culpabilis habeatur. Placitum Rainerii Ducis Tusciæ ann. circ. 1014.
apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 526 : Tunc domnus Rainerius Marchio et Dux,
exinde misit bannum domni Imperatoris, ut si quis monasterium hoc
(Farfense) de eis disvestire præsumserit, duo millia Mancosorum aureorum
compositor existat. Charta Italica apud Franciscum Mariam in
Mathildi Comitissa lib. 3. pag. 95 : Qui vero fecerit, prædictos mille Mancosos
auri se agnoscat compositurum. Adde pag. 116. 118. Anastasius Bibl. in Hadriano
pag. 116 : In auro solidos Mancussos numero ducentos. Quidam Codd. MSS.
habent Mancos. Petrus Rex Arag. in Curia Generali Catalaniæ ann. 1351. ubi de monetis, quarum mentio fit in Usaticis Barcinonensibus :
Mancussus auri Valentiæ
valet 16. denarios ipsius monetæ, (Barcinonensis de Terno) et non
ultra. Vide Historiam Pinnatensem pag. 479. et Puricellum in Ambrosiana Basilica
pag. 267.Mancusia aurea, in Charta ann. 1117. apud Murator. delle Antic. Estensi pag. 284.
Multosque ei in argento
Mancosos præbuit. Tabularium Casauriense 1. part. cap. 93. ann. Christi 953 :
Componamus tibi vel tuis hæredibus argentum Mancosos sexcentos. Alibi :
Componamus vobis Mancosi argentei 20. Rursum : Una cum socio fisco
distringente argenti Mancosos 20. componamus. Passim in hoc Tabul. Innocentius
III. lib. 1. Ep. pag. 209. 242 : Dabimus
vobis nunc et per singulos annos decem millia Mancusorum argenti.
Vide Joan. VIII. PP. Epist. 67. 74. 89. 206. et 270. ubi pondo, pro
mancusousurpat, Leonem Ostiens. lib. 1. cap. 36. Ughellum in Italia sacra tom. 4. pag. 596. tom. 5. pag. 602. 666. tom. 6. pag. 135. tom. 7. pag. 1296. 1439. 1441. etc.
Et accipio a vobis pro hac donatione libenti animo et pro hac
diffinitione et evacuatione quatuor millia Mancusos Barcheonenses.