offertorium
offertōrĭum (obf-). ii, n. [offero],
- a place to which offerings were brought, an offertory (eccl. Lat.): offertorium tali ex causā sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio, quae altari offertur, et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nomina tur, quasi propter fertum, Isid. Orig. 6, 19.
offertōrium, iī, n. (offero), die Opferstätte Isid. orig. 6, 19, 24.
offertōrĭum, ĭī, n. , offrande (pour la messe) : Isid. Orig. 1, 39, 10.
Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum ; Fertum enim dicitur oblatio, quæ altari offertur et sacrificatur a Pontificibus, a quo Offertorium nominatur, quasi propter fertum.Offertorium sericumoccurrit, sed ad alios usus :
Aqua etiam cum argento colatorio ab uno Diaconorum nihilominus cappa induto cum Offertorio serico offertur. Sic Offertorium fuerit pannus Levat calicem Archidiaconus de manu Subdiaconi : et ponit eum super altare juxta oblatam Pontificis, involutis ansis cum Offertorio suo, quo etiam ponit in dextro cornu altaris. Ibidem : Et ponit Pontifex oblationem in loco suo, et Archidiaconus calicem juxta eas, dimisso in ansis ejus Offertorio. Usus antiqui Ord. Cisterciensis cap. 53 : Calicem desuper cum corporali et Offertorio, etc. Infra : Diaconus autem post Evangelium displicet corporale habens tres plicatus in latum, et quatuor in longum,.... et statim post Oremus, opertis manibus de Offertorio tenens sinistra manu pedem calicis, dextra autem patenam, offerat sacerdoti simul utrumque. Rursum : Subdiaconus eadem hora accipiat patenam Offertorio coopertam, etc. Ibidem : Reddens Offertorium Subdiacono, Subdiaconus autem recondat illud plicatum. Adde cap. 100. Tersoria quoque et Offertoria consignet custodienda, qui quoties oportuerit dirigat lavanda. Et cap. 72 : Offertorium et calicem porrigit ad offerendum, et recipit facta offerenda honeste plicatum. Vide cap. 52. S. Wilhelmus lib. 1. Constitut. Hirsaug. cap. 50 : Si corporale vel Offertorium vel linteum ad portandos calices, vel ad patenam involvendam aptatum, de ejus negligentia ad terram ceciderit, etc.Offertorium stragulatum de rubeo et viridi. Item quatuor Offertoria minora de rubeo serico listata aurifilo, facta de quodam veteri panno, quorum duo habent extremitates de opere Saraceno contextas.... Item 2. Offertoria de panno albo, cum extremitatibus contextis de serico, bestiis, arboribus, turilis, et avibus. De ejusmodi etiam Offertoriis pannis videtur locutus Greg. Turon. lib. 7. cap. 22 : Cumque jam altarium cum oblationibus pallio serico opertum esset, subito ingredientem Gunthrannum Regem conspicio, etc. Mox : At ego cum hæc audirem, ad te conversus dixi : Adprehende pallium altaris, infelix, quo sacra munera conteguntur, ne hinc abjiciaris, etc. Adde Vitam S. Willelmi Ducis apud Mabillonium num. 21. Offertoria opere plumario, in Chartulario V. S. Vedasti Atrebat. pag. 200.
Offertoriumappellatam concedatur : aliud tamen fuisse apud alios scriptores, quibus quidpiam solidum, et calicis, perinde, ac patenam, appendicem fuisse colligitur. Annales Anianenses :
Calices aureos sive argenteos, vel Offertoria cum patenulis et Offertoriis cum auro et gemmis ornatos. Ardo Monachus in Vita sancti Benedicti Abbatis Anianensis num. 25 : Calices argenteos prægrandes, Offertoria argentea, et quidquid operi Dei necessarium esse conspexit.... acquisivit. Idem scriptor infra num. 33 : Vestes sacras præbuit, calicem argenteum, Offertoria, etc. Nec est quod argenteaexpungat Menardus, cum hanc vocem adjungant perinde alii. Hariulfus lib. 2. cap. 10 :
Calices argentei cum suis patenis 12. Offertoria argentea 10. etc. Lib. 3. cap. 3 : Calices... patenæ aureæ 2.... Offertoria aurea 4. argentea 60. Occurrit infra rursum. Chronicon Fontanellense cap. 16 : Offertorium aureum cum patena sua aurea opere mirabili. Infra : Offertorium argenteum ejusdem calicis habens effigiem mirifici operis. Alia Offertoria argentea cum patenis argenteis eorumdem. Vita MS. Caroli M. jussu Friderici Imp. exarata lib. 2 : Calices aureos sive argenteos cum patenulis et Offertoriis. Vetus Scheda apud Browerum lib. 8. Annal. Trevir. n. 114 : Calicem aureum cum patena aurea in crucis modum compositum : alium item gemmatum cum cochleari aureo, gemmatoque, et fistula nihilominus aurea cum gemmis ; Offertorium aureum gemmatum cum patena, etc. Arestum Paris. 9. Maii 1320 : Item unum Offertorium, in quo tenetur patena pretii 10. solid.Offerenda, Cantus
qui inter offerendum cantatur, ut est apud Walafridum Strab. lib. de Rebus Eccles. cap. 22. Bernonem Augiensem lib. de Missa cap. 1. Innocentium III. PP. lib. 2. Myster. Missæ cap. 53. etc. scilicet inter Evangelium et sacrificium : nostri
Offertoiredicunt. Ordo Romanus :
Tunc canitur Offertorium cum versibus, etc. Hildebertus Cenomanensis de Concordia veteris ac novi sacrificii : Affectum spondet Chorus Offertoria cantans. Offertorium autem Gregorium M. instituisse, et ad Missam cantari præcepisse, tradunt Hugo a S. Victore lib. 2. de Offic. Eccles. cap. 11. Honorius Aug. lib. 1. cap. 88. Chron. Reichersp. ann. 424. etc. At Durandus lib. 4. Ration. cap. 27. ait ignorari quis Offertoriuminstituerit.
Offertorius cantus, apud Theodericum de Translat. S. Celsi Episc. Trevir. n. 22.
Cantus Offertorii, apud Honor. Augustod. lib. 1. cap. 77.
Et exceptis Offertoriis totius anni, præter Nativitatis et Purificationis sanctæ Mariæ, etc. Qui nobis benevole... oblationes suas et Offertoria sua personaliter obtulit et præsentavit. Index MS. beneficiorum Eccl. Constant. fol. 21 : Rector percipit omnia Offertoria. Sunt alie due capelle, in quibus Rector percipit omnes oblationes.