patena
pătĕna . ae, v. 1. patina.
1. patena, ae, f., s. patina.
2. patena, ae, f. (griech. Lehnwort v. φάτνη, vulg. πάθνη), die Krippe, Phaedr. 1, 28 (26), 4 Dr. Colum. 12, 43, 2. Veget. mul. 2, 28, 3. Apic. 3, 62 sq. u. 72. Compend. Vitr. 16. p. 300, 10 Rose.
pătena, N. Tir. c. patina 1.
Vas latumdefinitur a Columella lib. 12. cap. 43. Unde Walafridus Strabo lib. de Reb. Eccles. cap. 24. ait patenam dictam
a patendo, quod patula sit. Joannes de Garlandia in Synonymis :
A pateo dicas patenas, conjunge patellas,
Vas dico Patenam, calicis tectura patenam.
Item unam Patenam
ferream.Si autem de ministerio ecclesiæ
aliquid furaverit, id est, calicem, aut Patenam, vel pallam,
etc.
Aureus atque calix gemmis fulgescit opertis,
Ut cœlum rutilat stellis ardentibus aptum ;
Sic lata argento constat fabricata Patena,
Quæ divina gerunt nostræ medicamina vitæ.
Anastasius in S. Silvestro : Obtulit Patenas aureas 7. quæ pensant singulæ
libras 30. In Nicolao : Patenam ex auro Vita S. Desiderii Episc. Cadurc. cap. 9 : Nec desunt Patenæ sacris
Propositionis panibus præparatæ. Helgaudusin Roberto Rege Franc. : Fecit
in ipso sancto calice Patenam ad conficiendum in ea Corpus Redemptoris mundi.
Exstant in Ordine Romano orationes ad Benedictionem Patenæ, quæ ibi appellatur Vasculum in quo Eucharistia reconditur,
in quo conficitur Corpus D. N. J. C.
Venire ad Patenam, pro ad
offerendamseu oblationem inter missarum solemnia procedere, ubi
Patenadeosculanda præbetur. Charta ann. 1249. ex Tabul. S. Florent. Salmur. :
Persona vero de omnibus, qui venient ad Patenam, tertiam partem tantummodo
percipiet.Thoracum muniti tegminibus, et limbis
ferreis cincti. Willelmus Brito lib. 3. Philipp. :
Vix obstat ferro fabricata Patena recocto,
Qua bene munierat pectus sibi cautus ab hoste.
Lib. 11 :
Tot ferri sua membra plicis, tot quisque Patenis
Pectora, tot coriis, tot gambesonibus armant.
Vide Plata.Patēna
A manger for horses (Veget. Vet. ii. 28, 3).