pectorale
pectŏrāle, is, n. (pectoralis), cuirasse : Varro L. 5, 115 ; Plin. 34, 43.
Antilena:
Fasciæ pectorales , apud Hierem. cap. 2. Pannis rubeis aut viridibus, nec non manicis aut sotularibus
consutitiis, frenis, sellis, Pectoralibus , calcaribus deauratis, aut aliam
superfluitatem gerentibus non utantur. Eadem ferme habentur in Concilio Albiensi
sub Zœno Episcopo Avenionensi S. R. E. Legato cap. 15. Monspeliensi ann. 1214. cap. 15. et
in Regula Militum templariorum cap. 37. Habeant in sellis suis Pectoralia et
postas.Habent
etiam frena phalerata, et inargentata, et inaurata, atque in Pectoralibus campanulas
infixas, magnum emittentes sonitum ad gloriam earum et decorem. Adde lib. 32.
cap. 30.
In vint à son cheval, s'il la fait conraer,
Il a mise la selle, s'a lo Poitral fermé.
Rationale. Glossæ MSS. :
Postea sequitur Pectorale, quæ a vulgo alba
dicitur.Abbas
quoque quasdam (casulas) deauratas in margine, et in Pectorali... ipse
elaboravit. Ceremoniale Rom. ex MS. Vaticano de Consecr. PP. apud Rayn. ann.
1272. num. 9 : Cum ad ordinem Presbyteratus ordinari debebit..... nec tamen habebit
tunicellam, nec dalmaticam, nec calciabitur, sandaliis, nec habebit Pectorale, sed solum
amictum, et albam. Liber anniversariorum Basilicæ Vaticanæ fol. 144. ubi de
Bonifacio VIII. PP : Item quatuor camisas de cortina, cum Pectoralibus et gramiciis
de opere Cyprensi. Necrologium Ecclesiæ Carnotensis 2. Id. April. :
Pectorale unum ex auro mundissimo et gemmis pretiosis. Visitatio
Thesaurariæ S. Pauli Londinensis ann. 1295 : Item capa Ricardi de Windlesore de
rubeo sameto, cum Pectorale, optime breudata, etc. Item capa Magistri Ricardi Ruffi de
rubeo sameto, cum rotundis Pectoralibus aurifrigiis.... Capa Indica breudata cum
pulchris Pectoralibus, etc. Casula Alardi Decani de nigro sameto, dorsali et Pectorali
optimi aurifrigei vineati. Item casula Petri Bleven. de sameto Purpureo, aliquantulum
sanguineo, cum Pectorali literato.... Casula Hugonis de Orivalle, de albo diaspro, cum
Pectorali et dorsali largo, de flosculis de fino auro, etc... Casula Vulfranni cum
Pectorali et imaginibus Petri et Pauli de fino auro, et humerali vineato de fino auro
breudato, et lapidibas insertis, et extremitate talari consimili.Pectoral. Charta ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 153 :
Item un
amit et trois Pectoraux pour aube, de euvre de broderie, prisé trois
escus.Hæc sunt vestimenta, quæ secundum
consuetudinem uni canonico conceduntur.... Æstivo tempore nigrum almutium de pellibus
agninis cum pileo quadrato, superpellicea tunica linea (rocheta vulgo
dicimus) tunica lanea, femoralia, Pectorale, tibialia, socci, sotulares et
cothurni.
Quamvis a quibusdam senioribus monialibus rogatus fuerim, ut ipsæ ita possent
suas recipere disciplinas, ne in Pectoralibus infrigidarentur.Et pro fascia Pectorali
cilicium. Fascia pectus texit, et eum possidet locum in fœminis, quem rationale in
Pontificibus.
Pectus discoopertum.....
cum Pectorali albo per quem quis clare possit videre. Idem quod Gallis
Gorgerette, vel
Gorgette.
De qualibet soma calybis, ferri soldi, lameriarum et
Pectoralium, de pensibus duodecim pro introitu soldi sex.Super novos gradus constituens
novum altare, novaque Pectoralia faciens ante chorum. Germanus Patr. CP. in
Mystagogia pag. 148. id ita ferme expressit : Τά κιόνια, ἤτοι τά
στήθεα διαχωρίζοντα τὸ βῆμα ἀπὸ τοῦ λοιποῦ λαοῦ, καὶ κάγκελλα. Græci enim
recentiores Inter hos turbidos
rerum successus, in vallo fossatorum civitatis, et lignorum congerie et arborum illic
amputatarum una cum terræ intermixtione, per girum urbis totius munimenta, quæ
Pectoralia vocant tutamenta et propugnacula parantur, fossataque nova
cavantur.Pectorālé
The front plate of a cuirass. See lorica.