pensa
pensa, ae, f. [pendo],
- a day's provisions, a ration for a day, Edict. Diocl. p. 19.
pēnsa, æ, f. (pensus), ration de vivres pour un jour : Diocl. 7, 15 [v. impensa § 2 ].
Poids. Chronicon. Normannor. ann. 869 :
Carolus cum Normannis in 4. millium libris argenti ad Pensam eorum
paciscitur. Edictum Pistense cap. 13 : Et sine fraude, tam in Pensa, quam
in purgatione denarios concambient. Adde cap. 14. Adhalardus in Statutis
Corbeiensib. lib. 1. cap. 6 : Separet inde primo illos provendarios
(panes) qui per Pensas semper æqualiter et habentur et liberantur.
Lib. 2. cap. 8 : Similiter ut ipsi provendarii eadem qualitate et quantitate cibi
et potus, sicut ceteri provendarii nostri sustententur : id est, ut Pensam secundum
cæterorum consuetudinem per mensem, similiter panem et potum secundum eorum
consuetudinem accipiant.
Ad opus
provendariorum qui illas Pensas accipiunt, debet per singulos menses 10. baccones
accipere, ad 10. Pensas faciendum, de singulis bacconibus singulas Pensas
facere. Guerardo his locis Pensæsunt
Porcina, pro cibariis
menstruis erogata. Annona Statuta pro victu quotidiano in Edict. Diocletian.
de pret. rerum. Vide Forcellinum.Cum sui corporis Pensa, et aliis donariis quæ illuc devoverat,
venit. Ubi Bollandistæ Pensam corporisinterpretantur tantum frumenti, quantum pendet alicujus corpus ; quod oblationis votivæ genus usitatissimum esse in Belgio observant.
Pondoet
Pondus. Flodoardus lib. 1. Hist. Remensis cap. 20 :
Et ut picem religiosis annuatim locis Ecclesiæ Remensis administrarent
instituit, quibus et Pensam tribuit,... cum qua suum quoque persolvunt debitum.
Idem lib. 2. cap. 3 : Victus Pensam pauperibus erogabat. Charta Geraldi
Morinensis Episc. ann. 1084. in Chronico Andrensi pag. 809 : Comes (Gisnensis
dedit) sedem molendini cum stagno apud Gisnes, et Pensam caseorum singulis
annis. TeloneumDe pensa
anguillarum, pensa adipis, pensa caseorum, pensa butiri, pensa ceræ, pensa filorum, etc.
De prædicta gregaria caseorum Pensas xxx. per
libras lxxii. Charta Leduini Abbat. S. Vedasti ann. 1036 :
De Pensa alarum, ii. den.Pensaplerisque in locis libra cum quadrante constare solet ; alicubi vero longe majoris ponderis exstitisse colligitur ex Charta ann. 1345. tom. 3. Gall. Christ. inter Instr. col. 123. ibi enim duæ
Pisæbutyri sex libras valere dicuntur, et
una Pisa et dimidia casei 45. solidos.
Pensa, nude, in Decretis Ladislai Regis lib. 1. cap. 14. 29. 42. lib. 2. cap. 3. 4. 6. 8. lib. 3. cap. 29. ubi Molnerus ait ita appellari nummum pretii 40. denar. interdum florenum.
Pensæ ferri et aquæ, in iisdem Decretis S. Ladislai lib. 1. cap. 28.
Poise, eadem notione, in Statutis Scabinor. Maceriarum ad Mosam :
Et de chascune Poise de fer, c'est assavoir de sept cens
pesant, xii. den. Paris. Chartul. Gemmet. tom. 1. pag. 19 :
Pour chacune piece de vin, de harenc, Poise de sel... den.
Tour.Et ipsos alodes qui fuerunt de Elderico et fratre suo Argemiro reddere illis
faciatis ; et apprehendere faciatis de illos Pesas decem de dinarios Ausonæ aut
Barcinonæ aut Gerundæ.Operarii debent habere de quolibet Peso 20. marcarum et ontiarum duarum, 10.
solidos... et de dicto Peso poterint facere, etc.Auri purissimi decem
libras, ac argenti probatissimi pondo viginti ad Pensum nostri Palatii solvere
cogatur. Ubi Charta Ludovici Pii, apud eumdem pag. 736. habet ad pondus nostri Palatii. Libertates Regni Majoricæ MSS. :
Vicarius, bajulus, vel sagio non
possit cognoscere de falsitate Pensi vel mensurarum. Leo Ost. lib. 1. cap. 57 :
Cochlearia argentea 3. Penso libræ unius.
Isti solvunt de ferro Pensas xxxiii. de fumlone modios
viii .pensamibi pondus 100. librarum esse opinatur.
Super perceptione
10. librarum, et 8. Peisarum casei, etc.
De qualibet Peisa butiri, casei, cepi, sive uncti venalium,
unum obolum.Item quod quælibet
talea mensualis, quæ posita erat in Bergomo de soldis xxii. impendendis super
quolibet Pense salis, etc. Statuta Pallavic. lib. 2. cap. 61. fol. 123 :
Si vero Adde
Statuta Riper. cap. 12. fol. 3. etc.Lex vero et Pensus illius monetæ sit in potestate bajuli mei, et non in vestram,
neque de eo, videlicet de Penso et lege respondeatis mihi.Statuo etiam quod teneant rectas Pesas et
rectas libras et rectas mensuras. Habetur etiam art. 37. Pees, in Foris Beneharn. :
Un quintar de biscuyt, et 10.
Peses de formatge, apud Raimundum Montanerium cap. 200.
Caseorum Pisas viginti
duas.
Item in eadem parochia Oostkereka
viii. Pisæ caseorum, et denarii de vitulis, de terra Herradi, Pisæ
caseorum, etc. Occurrit ibi non semel.Pisa
caseorum, et butyri. In alia Willelmi Atrebatensis Advocati in Probat. Hist.
Guinensis pag. 238 : Ad pictantiam Conventus tres Pisas caseorum Flandr. singulis
annis, etc. Occurrit apud Willelm. Thorn pag. 1777. 1931. 2073. 2074.Librare, in Gloss. Arabico Lat. Gall.
pensisseu ponderibus pensitatur, passim in Curiis generalibus Catalaniæ.
pensasexigit, in Consuetudinibus Barcinonensibus MSS.
Pensatores panis, in Statutis Vercell. lib. 3. fol. 51. recto.
Homines vero ipsorum in abbatia ubilibet commorantes in
Liebenwerde Pensam debitam ab antiquo secundum consuetudinem annis singulis solvere non
obmittent.Pensam statutam ad victum fratrum conductores nostri deferre
nullo vehiculo possunt.Nihil
tibi restat, nisi ut cum puellis ingenio lanarum facias Pensam, cum sis
eunuchus.Et Pensas justo libramine damnat degeneres.