portarius
portārĭus, ii, m. [porta],
- a door-keeper, porter, Vulg. Reg. 4, 7, 11; id. 1 Par. 16, 42.
portārius, iī, m. (porta), der Türhüter, Pförtner, Vulg. 2. regg. 7, 11. Vulg. 1. paralip. 16, 42.
duo ~arii de Montagud tenent de comite Esturt
inter ‥ kocos, port’, dispensator’
deliberarunt istum ‥ ~erium extracto sibi corde, ponere in una cassia et cor et corpus predicti ~erii ‥ maliciose regine presentarunt(
in liberatione ‥ ~arii Turris
Aldefonsus rex Castillie ‥ tria castella ‥ per ~arium suum recipiat
pro Hugone ~ario. rex concessit Hugoni ~ario suo ‥
cum ‥ homo Dei venisset ad ostium urbis cum comitibus suis, venit ~arius et salutavit eos
in liberatione ~arii civitatis xx s.
Robertus ~arius castelli
~ario de Hereford xxx s. et v d.
~ario et vigilibus de Salopesbir’ xxx s. et v d.
solute ‥ Patricio, ~ario castri de Edynburgh, pro feodo suo de tempore preterito
postea viij annos fuit ~arius in duobus monasteriis
is ipse vocatur Hunfredus, tunc sancti Augustini ~arius nunc sancti Wandregisili monachus
monacho ~ario de Bello Loco
quem frater ~arius nec ‥ ingredi permittens ‥
me dimisisse ad feodfirmam ~ario de Melros ‥ totam terram meam
~arius abbacie
cardinalis ‥ Rogerum ‥ per Segninum ~erium suum juratum citari ‥ mandavit
Petrum †apostolem [l. apostolum ] assumpsit ~arium paradisi
Milo ~arius tenet de rege Brondene(
testibus his ‥ Hunfrido ~ario
Guillelmo ~ario hiis testibus: ‥
testibus ‥ Adam ~ario
testibus ‥ Willielmo ~ario(
ego Alicia filia Willelmi ~arii
portārĭus, ĭī, m. (porta), portier : Vulg. Reg. 4, 7, 11.
Ostiariusdictus Vigilio Diacono in Regula Orientali cap. 26. S. Benedicto in Regula cap. 66.
JanitorS. Isidoro in Regula cap. 19. et in Regula Magistri cap. 95. Illud viris ætate maturis, et vitæ inculpatæ ut plurimum committebatur : uti præcipitur in Novella Justiniani 133. cap. 1. adeo ut inter potiora Monasterii munia haberetur, interdumque in Abbates eligerentur portarii, ut est in Chronico Monasterii de Fontanis cap. 10. Ad id tamen sufficere
sapientem et honestum famulumcontendebant Cluniacenses, ut est apud Petrum Venerab. lib. 1. Epist. 28. pag. 659. 674. De hocce officio, et ejus muniis agunt iidem Vigilius, S. Benedictus, S. Isidorus, et Regula Magistri locis laudatis, Regula Canonicorum ex Concilio Aquisgranensi cap. 143. Adelardus in Statutis Corbeiensibus lib. 1. cap. 4. Chrodegangus in Regula Canonicorum cap. 12. Statuta Ordin. Præmonstrat. dist. 2. cap. 17. etc. quibus adde Vitam S. Pachomii num. 19. Formulas 47. et 48. ex Baluzianis, Itinerarium S. Wilibaldi num. 25. Scylitzem in Isaacio Comneno, Chartas Alamannicas Goldasti cap. 16. 18. 25. 66. 78. Browerum lib. 2. Antiq. Fuld. pag. 138. Odoricum Rainaldum ann. 1289. num. 29. etc.
Portariuset
Subportarius, in libro Usuum Ordinis Cisterciensis cap. 84.
Residuis
autem servitoribus meis,... et Porterio satisfactum est pro quolibet mense.
Occurrit præterea in Charta Humberti II. ann. 1348. inter Ordinat. Reg. Fr. tom. 3. pag.
274.Benama Cellararius, Adraldus
Portarius, Rotgerius Porterius pauperum, etc.Porro hic frater, quem Procuratorem vel Portarium dicimus, ut pote Laicus
exteriorum curam habet commissam, cuncta necessaria a monasterio deferens, nihil a
sæcularibus petens, nisi quod ipsi sponte dederint sive transmiserint.introitum claustri observare jugiter, ne quis extraneus ingrediatur, aut intro
inspiciat, etc.Quæ omnia ut facilius vitari possint, præcipimus in prima porta haberi unum
continuum portarium expensis solitis Portariæ.Item, ordinamus in dicto hospitio unum esse Porterium peditem
deputatum, qui in hospitio comedat et habeat tres florenos auri pro suo salario
annuatim... Item, sit diligens ipse Porterius et sollicitus quod statim cum aliquis
nobilis aut alius ad ostium venerit, notificet nobis si poterit, Vide ibid. pag. 315. ubi pro Posteriileg.
Porterii, ut infra pag. 316. habetur.
Monendus Roderici Portarius Major et Vicemajor domus, apud Brandaonem
tom. 5. Monarch. Lusitan. pag. 308. v°. Vide eumdem lib. 12. cap. 11. ubi videtur idem cum
Ostiario Palatii, de quo egimus suo loco.
Mordomovel
Saccador dos Direitos e rendas da corôadicitur, scribit S. Rosa de Viterbo in Elucidarii tom. 2. pag. 245. in voce
Princeps 3.
del Molinoin Repertorio Foror. Aragon.
Portarii, seu Officiales Prælatorum, in Concilio Palentino ann. 1322. cap. 19. Tertia Curia generalis Catalaniæ sub Jacobo II. Rege Arag. ann. 1311 :
Non ponemus nec mittemus
pennones vel Porterios, nec alium hominem ratione guidatici in castris Richorum
hominum. Curia generalis Catalaniæ celebrata in villa Montisalbi ab Alfonso Rege
Arag. ann. 1333 : Ut executionibus fiendis modus non excedatur, statuimus quod
nullus Porterius noster..... nec aliquis alius faciat, aut facere possit executionem
aliquam sine consilio Vicarii Curiæ, vel bajuli, judicis, etc. Agitur etiam de
iis in Curia celebrata ann. 1363. in villa Montissoni. Porter, apud Raimundum Montanerium in Chron. Reg. Aragon. cap. 217.
Porteros, in Foris Aragonensib. lib. 1. tit. de Portariis, ubi de eorum officio. Vide Azemblarius.
Portariususurpari videtur in Cod. MS. redituum Monast. Corbeiensis :
Omnes generaliter præter liberos debent sex diebus pro
singulis mansis ad opus manuale ad fossatum, et debent submoneri a Portariis in templo ;
qui non solverit, emendat. Ibidem : Cum fœna abbatis colligenda fuerint,
submonent Portarii, et singulæ domus debent unum mittere qui colligat.
Ferratura
autem mensurarum Portariorum est. Ita et Porteriusaccipitur in Charta ann. 1288. ex Tabul. Auxit. Archiepisc. :
Habeant manderium qui... mandet communia
negotia, et Porterium ponent quandocumque eis videbitur. Neque ab iis alii
videntur qui Pourteriersvocantur in Charta Johannis D.
de Commercy. ann. 1312. quorum præcipuum officium fuit silvas custodire et servare :
En telle maniere
encore que ledit Pourterier varderont lesdits boys, c'est à sçavoir qu'il eslurent entre
eulx quatre Pourteriers pour estre jurés.... qu'il garderont et garderoient bonement et
feallement lesdits boys pour les Pourteriers... et ne doivent lesdits Pourteriers rien
vendre desdits boys et donner, ny dessarter sans l'octroy desd. Signours de
Morvillé,Poort, Anglos. Port dicuntur. Vide Warnkœnig. Histor.
Portaria non eligatur, nisi quæ ætate matura sit, etc. Regula cujusdam ad
Virg. cap. 3 : Portariæ seu Ostiariæ Monasterii tales esse debent, quæ omnium simul
mercedem ædificent, ætate senili, quibus mundus silet, etc. Adde Regulam
Sanctimonialium ex Synodo Aquisgran. cap. 26.PortariiMonastici. Laurentius Leodiensis in Episcopis Virdunensib. :
Clausuram Curiæ, domum Portariam, et lapides Ecclesiæ sculptos,
etc. Vel certe hospitale Monasterii. Bulla Alexandri Papæ pro Monasterio
Corbeiensi in Tabul. Episcopat. Ambian. fol. 157 : Hospitali autem vestro, quod
Portaria dicitur, decimas a Catholicis ipsius loci Abbatibus et aliis Dei fidelibus
rationabiliter concessas auctoritate Apostolica confirmamus.Portarii, vel
OstiariiOfficium Palatinum, de quo Leges Alfonsinæ, seu
Partidæ, part. 2. tit. 9. leg. 14 :
Porteria en casa del Rey es muy
grant officio, et por ende aquellos que este lugar tovieren, deben seer de buen linage
et leales, et haber en si todas aquellas cosas que diximos de los otros officiales : e
sobre todo deben ser muy entendidos para saber qué homes han de acoger, et a qué
sazones. Et aun ha meester que sean de buena palabra, et bien razonados, de manera que
los que acogieren se tengan por bien rescebidos dellos, et à los que non acogieren sepan
mostrar razon por que lo fazen : et despues que los hobieren acogidos, debenlo facer
saber al Rey qué homes son et por qué vienen, etc.Juvenis quidam... de parochia S. Petri Portarii Rothomagensis, etc. Vide
ibi notam doctorum Editorum.