refutare

1 refutare v. refugare

2 refutare [CL] 1 to oppose by argument, (to strive or attempt to) refute (opinion, belief, or argument), to contradict (rule). quae [verba] ‥ preteritum in -ui mittunt, hanc regulam ~ant Aldh. PR 137 p. 191; Brittanni, cum ‥ neque versutiam nefariae persuasionis [sc. heresis Pelagianae] ~are verbis certando sufficerent Bede HE I 17 p. 33; refellere, ~are GlC R 55; in causis, actionibus, et foro civili, captando, insinuando, inveniendo, disponendo, ~ando, et confirmando, nullas ‥ naturalis rhetorice partes omittunt Gir. DK I 12 p. 187. 2 to reject (person, usu. in some implicit or understood capacity), (also in leg. context) to repudiate. b to reject (idea, statement, or practice); c (p. ppl. as sb. n.); d (absol. or ellipt.); e (in gl.). inter credentes, qui Christum corde fatentur, / et diffidentes, qui Christum fraude refutant Aldh. VirgV 1544; 799 Ambrosius, Augustinus, Hieronimus, et caeteri, quos tu, Albine, ~as et hereticos judicas Ep. Alcuin. 182 p. 306; c1083 nondum ‥ insula nostra priorem ~avit, nec utrum huic obedire debeat sententiam promulgavit Lanfr. Ep. 59 (52); 1275 ad quem diem dictus R. ipsum J. ~avit, et extra servicium suum ‥ reliquid [sic] SelPlMan 156; nec ‥ eorum filios ‥ monachatum suscipere volentes, ‥ ~avit G. S. Alb. II 202.  b 640 quosdam provinciae vestrae ‥ pascha nostrum ‥ ~antes (Lit. Papae) Bede HE II 19; c675 sacrosancta potissimum praesagmina ~atis philosophorum commenticiis legito Aldh. Ep. 3; p675 quod sint in provincia vestra quidam sacerdotes et clerici tonsuram sancti Petri ‥ ~antes Ib. 4 p. 482; tam ‥ egritudine quam voce vera predicat, que velut phantasmata ~averat Gosc. V. Iv. 85D.  c sin ‥ invidis aemulorum abdicamentis ~ata tempnuntur B. V. Dunst. 1.  d posset ‥ versus etiam ex dactilis sex constare, si moderno tempore metrici non ~arent Aldh. Met. 10 p. 89.  e abdicare, repellere vel ~are GlC A 37; abdicat, ~at [vel] exheredat vel abieecit [l. abicit] vel alienat Ib. A 51; ~at, reprobat Ib. R 48. 3 to refuse to accept (something offered), to decline, reject; b (in leg. context); c (w. abstr. obj.); d (w. inf.); e (in gl.). ut potius viridibus herbarum fasciculis ‥ vesceretur, ‥ cum tamen cocturam et assaturam ‥ praeparatam ad edulium ~aret [gl.: i. respueret, execraret, wiþsoc, ascunede] Aldh. VirgP 38 p. 288; potumque cibumque refutat V. Merl. 483; 1169 post comminatorias vestras, quas sepius ~averat, vix tandem recepit Becket Ep. 466 p. 520; munera ‥ spernit, ~at brevia Map NC III 2 f. 34v; 1226 quod moneta sua ‥ cum moneta nostra ‥ currat, ita quod in Pictavia inter monetam nostram non ~etur Pat 98; 1300 de Sarra le hattere quia ~at poll[ardos] et crok[ardos] pro servisia Leet Norw. 53; cultores vinearum arridentis temporis munera non ~ant Ps.- Ps.-Elmh. Hen. V 71 p. 204.  b 1303 quia ~avit [Collect. Staffs VII 110: †refusavit] communam [sic] legem, ideo remittitur gaole et ponitur ad penam Gaol Del. 62/1 m. 3.  c contempta mundi blandimenta ‥ respuens ac carnalis luxus lenocinia ~ans [gl.: i. despiciens, renuens, wiþsacen] Aldh. VirgP 10 p. 238; indultae jugalitatis consortia ac pacta proci sponsalia obtentu castitatis ~ans [gl.: respuens, abnuens vel abominans] velut spurca latrinarum purgamenta Ib. 40 p. 292; illa, non ~ans impudentiam dum modo vitaret verecundiam W. Malm. GR II 190; ipsi donatores hujusmodi homagia capere tenentur, quod si ~averint ‥ Fleta 198; optime ‥ suis meritis competebat, qui [sc. Adrianus] totius Anglicane ecclesie ~abat primatum, primum ‥ sortiri monasterium Elmh. Cant. 206; ego ‥ fateor quod licet curas ecclesiarum parochialium mihi oblatarum ~avi, propter diversa impedimenta in corpore meo et infra, tamen ‥ Gascoigne Loci 51.  d ille ‥ pregravari curarum pondere ~avit Ord. Vit. XIII 44 p. 131.  e ~ant, rennuunt GlC R 145. 4 to refuse (command or performance of obligation). b (w. inf.) to refuse (to do something). c (absol.). 1211 de purchasiis. ‥ de xx s. de hominibus de Uppelanda pro tasso ~ato Pipe Wint. 64; s1216 dum rex monochum pruna gustare preciperat, ‥ ipse ‥, non ausus ~are preceptum, ‥ de prunis gustavit Plusc. VII 6.  b cur eadem nece mori ~abat, quae sub hac proditione necatum filium aeterna requie frui nulla tenus dubitabat Enc. Emmae III 7; fame tam ‥ firmate derogare fidem ~o W. Malm. GP I 41; commatres vel filiolas violare refutes D. Bec. 539; c1250 quod ‥ sepedictus Maredud ‥ recipere a nobis alias ~avit RL II 66; 1306 ~avit facere sacramentum ad colligendum talliagium Rec. Leic. I 251; s1214 inducies [v. l. inducias] bellandi regi ‥ humiliter requirenti concedere arroganter ~arunt Plusc. VII 2.  c jussi ut ei subjectionem abnegarent, prorsus ~arunt W. Malm. GP I 49. 5 to renounce, relinquish, abandon (legal claim or right, benefice or office), (in quot. usu. w. in manu or in manum & gen. or poss. pron.) to resign (into the hands of). 1147 ea [jura] in manum domini pape ‥ ~averunt Doc. Bec 12; c1152 ipse B. illi R. decimationem illam liberam et quietam ab omni reclamatione et querela de cetero in manu nostra ~avit, et cartam quam inde habebat ei reddidit Doc. Theob. 78; c1154 ecclesiam de F. quam tenebat in manu episcopi sponte ~avit (Lit. Archiep.) J. Sal. Ep. 35 (5); 1163 omne jus quod sibi ‥ vendicabant, in manu domini regis ‥ omnino ~averunt Reg. Ant. Linc. II 12; c1178 prior prefate ecclesie de F. ‥ per hanc compositionem ~avit quicquid juris ecclesia sua habere clamabat in ecclesia de C. Ch. Heref. 58; in manum [Roberti] ‥, quem jam tunc invenit episcopum, terras et redditus canonicorum, quos injuste pater et frater suus usurpaverant, †~ante [l. ~avit] Episc. Som. 24; a1185 Henricus ‥ ecclesiam de A. cum cultello plicato super altare B. Rumoni optulit; et abbas similiter et conventus jus suum in predictis ecclesiis ‥ per cultellum plicatum in manu Henrici ~averunt Cart. Tavistock 368.