regalia

regalia [ML < ME, OF regalie, and n. pl of CL regalis used as sb. f.], ~ium 1 royal dignity, royal prerogative, royal power, kingship, regality; b (as title or form of address). c (in pl.) royal rights, privileges, or prerogatives. 12‥ declaramus ‥ quod ‥ letitia natalicio tempori jure presidens ‥ suam taliter moderaret ~iam ut, accedentibus purificationis solemniis, clerimonie locus datur Collect. Ox. I 47; c1279 rex et sui senescalli ‥ asserebant ‥ se habere ‥ jus ~ie in bonis episcopalibus, sede vacante RGasc II 58a; 1388 jus ~ie nostre ‥ ad quod illesum ‥ conservandum in coronacione nostra astricti sumus Dip. Corr. Ric. II 61; s1387 querebatur ‥ an illa nova statuta ‥ derogant ~ie et prerogative ‥ regis Chr. Angl. 380 (= Knighton Cont. 238, Chr. Westm. p. 159, Wals. YN 351, Eul. Hist. Cont. 361–2); 1399 homines meos quoscunque ‥ a juramento fidelitatis et homagii ‥ omnique vinculo ligeantie et ~ie [Otterb. 212: ~ii] ac dominii, quibus mihi obligati fuerint, ‥ absolvo (Abdic. Ric. II) Ann. Ric. II 255 (= Capgr. Hen. 104, Reg. Moray 383); 1405 pro omnimodis prodicionibus ‥ contra nos et ~iam nostram ‥ perpetratis Cl 254 m. 13.  b 1415 supervisionis ‥ onus hujus testamenti ‥ regem ‥, si sue illustrissime complaceat ~ie, genibus provolutus ‥ supplico ‥ super se assumere Reg. Cant. II 87.  c 1356 damus et concedimus ‥ Edwardo regi Angl’ ‥ regnum, regimen, titulum, et coronam Scocie, una cum insulis maris et omnimodis ~iis, dignitatibus, honoribus, prerogativis, ‥ RScot 787b; s1213 rex Johannes ‥ pape ‥ Angliam et Hiberniam ‥ offerebat ‥ salvis sibi et heredibus suis libertatibus et ~iis que corone regie deberent pertinere Meaux I 391. 2 royal right, privilege, or prerogative granted by monarch to lord holding land under him, (also sg. in collect. sense) royalty, regality. b (Sc., dare or tenere in puram ~iam or sim.) to grant or hold (land or lordship) with regal rights, to grant or hold as a regality (cf. sense 2d infra). c (w. ref. to territorial or tenurial unit of jurisdiction, the lord of which exercised royal rights, privileges, and prerogatives within its bounds) regality; d (Sc.); e (Ir.). 1399 una cum ~iis, regalitatibus, franchesiis, libertatibus ‥ ad insulas, castrum, pelam, et dominum predicta ‥ pertinentibus sive spectantibus Foed. VIII 95; 1418 nos ‥ dedisse ‥ abbati et monachis ‥ totam et integram ~iam sive regalitatem omnium ‥ terrarum Eskdalie et vicecomitatum de Drumfrees, tenend’ ‥ sicut nos ‥ dictam ~iam aut regalitatem de Eskdalemure de ‥ rege tenuimus Melrose 512 p. 499; 1473 omnibus libertatibus et ~iis suis perantea usitatis ‥ utantur (Pat) Foed. XI 784.  b 1396 nos ‥ dedisse ‥ abbati et monachis de Passeleto ‥ omnes terras ‥, redditus, et possessiones ‥, in unam integram et liberam baroniam et in puram et perpetuam ~iam seu regalitatem Reg. Paisley 72; 1450 tenend’ ‥ prefatas civitatem, baroniam, et terras ‥ de nobis ‥ in meram, puram, et liberam regalitatem vel ~iam Reg. Glasg. 376; 1451 de certis terris, redditibus, et possessionibus ‥ in unam integram baroniam annexis, ac in puram et perpetuam elimosinam et in meram regalitatem seu ~iam dicto monasterio ‥ concessis Reg. Paisley 72.  c 1499 infra ~iam et manerium sive dominum nostrum de Extildesham et Extildeshamshire in comitatu Ebor’ FormA 337.  d a1406 ordinatum est quod domini habentes ~ias ‥ bis in anno teneant itinera justitiarie (Stat. Rob. II 33) RegiamM II f. 70.  e a1189 sciatis me dedisse ‥ de terra mea que est infra ~ium de Corc Reg. S. Thom. Dublin 241.