soniare
prior de B. petens de j hida terre in S. ~avit se per W. filium R. versus priorem de C.
procurare, gistumpræbere vel procurationem. Glossæ MSS. ad Legem Longobard. :
In ea ratione, ut vos, vel ipsi
Presbyteri, qui ipsa Ecclesia custodire videntur, annis singulis ad Missa sancti, quæ
est in mense illo, dilectione nobis et pasto Soniare debeat, una cum tantos homines, una
die et nocte pascere faciat. Formula 57. ex Andeg. : Hac tamen
conditione, ut dum advixero, mihi in omnibus tam de victo, quam et de vestito, Soniare
mihi debeat, etc. Capitulare ann. 779. cap. 21 : Si Comes in suo
ministerio justitias non fecerit, Missos nostros in sua casa Soniare faciat, usque dum
justitiæ ibidem factæ fuerint. Capitulare de Villis cap. 27 : Et Comes de
suo ministerio, vel homines illi, qui antiquitus consueti fuerunt Missos aut Legationes
Soniare, ita et modo inantea et de paraveredis, et omnia eis necessaria
solito more Soniare faciant, qualiter bene et honorifice ad palatium venire vel redire
possint. Ubi Soniare, est nostrum
Soigner, curare, procurare, curam habere. Vox deducta a
soin, cura : illa vero a
soinus, sunnis, sonnis, excusatio, quod qui
soinumseu
exoniumhabent, vel circa rerum domesticarum curam occupati sint, vel morbo detenti.
Soniaredicitur is, qui circa hospitis exceptionem ac procurationem curam adhibet, ac proinde, qui eum excipit vel pascit, quomodo dicimus
Soigner quelqu'un. Certe non diffitebor, nostrum
Soin, a voce Latina
Somniumdeduci posse. Lego enim in Gloss. Lat. Græc. :
Somniumpeculiari notione pro
cura, solicitudo, acceptum constat : quod forte qui
somniant, varias, ut fieri solet, solicitudines ac anxietates animo persolvant. Unde
Songer à quelque chose, etiamnum vulgo dicimus, cum rei alicui incumbimus, vel de ea cogitamus : adeo ut literæ
ia, in
Sonjare, pro diphthongo sint.
Sunnisvocem quis ortam contendat, non magnopere repugnem. Ut ut sit, ex
Sonjare, deducta vox alia
Concedimus B. Martini Monasterio in
personatum et quiete habenda altaria, unum sanctæ Gemmæ, sine illa etiam exactione, quæ
vulgariter dicitur Sonniata ; alterum cum Sonniata in villa, quæ Noa vocatur, salvo
Episcopi debito jure, etc.
Unoquoque anno in festivitate SS. Apostolorum
Simonis et Judæ episcopo seu ejus ministris Sonniatam, xii. scilicet
denarios solvat.Singulis tantum annis
duos soldos pro Sonniata, et 6. denar. pro obsonio in festivitate S. Remigii Decano
persolvetis. Anselmus Leodiensis in Gest. Pontif. Leod. cap. 40 :
Præcepit, ..... ut neque ipse, nec ullus aliquis Decanorum, qui post eum venturus
esset, Soniatam, Episcopis debitam, ab eodem loco, ubi ipsius Sancti corpus requiescit,
accipere præsumeret. Ubi perperam editum soniacam.
Sonniata. Charta Samsonis Archiep. Rem. ann. 1148. apud Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 805 :
Sane ipse presbyter a Sonniaticis seu obsoniis et
exactionibus quæ plerumque ad episcopi servitium fiunt,..... plenitus liber
erit.Ut ea (altaria) fratres perpetuo sine
personatu teneant, tantum Somniaticas persolvant.Somniatas sive obsonia et quasdam exactiones quæ plerumque ad nostrum
servitium fiunt, illi penitus relaxamus.Super majoria, justitia et Sompneia de Foukiecourt..... quittaverunt mihi et
hæredibus meis in perpetuum Sompneiam quam a me petebant.Ipsumque ab omni censuali exactione, omnique Sonegiarum et
debitorum solutione,..... assensu Archidiaconi nostri... absolvimus. Alia
ejusdem ann. 1153. apud Miræum tom. 2. pag. 1172. col. 1 : Et de Sonegiis, et jure
synodali liberum facient. Charta ann. 1174. apud eumd. Miræum tom. 1. pag. 710.
col. 1 : Anniversarium ejusdem Lamberti et patris et matris suæ, sine Sonegiis
aliis ab istis quotannis faciant. Occurrit rursum ibidem pag. 715. et 716.Curtem.... liberam fecerat
(Robertus Comes Flandriæ) ab exactione illa quam Songeiam vocant. Postea
vero cum Songeiam illam exigeret quidam Comitis miles, etc. Adde Annal.
Benedict. Mabillon. tom. 5. pag. 565.Item, præcipimus et monemus, ut omnes abbates, abbatissæ, priores curati
nominati, cæteræque personæ ecclesiasticæ nobis ratione curarum seu beneficiorum suorum,
aut alias qualitercumque Songinas debentes, eas, prout tenentur, solvant decanis ; ....
non solventes autem in his scriptis excommunicamus.Recognoverunt se vendidisse duos modios vini, duos galetos avenæ, duos
solidos et duos denarios bonæ monetæ, duas Songnias et duos repastus.Sumpniatas
etiam nobis solvere tenebitur, sicut aliæ tenentur vicinæ Ecclesiæ.sonniatæpræstationem, eamque commutatam in censum 12. denariorum, Capitulo exsolvendum, postridie peractæ Synodi. Sed quod
SoigniesGallice appellari ait, quasi
moissonies, seu
jus messis, plane fallitur, cum vox hæc a
sonniareoriginem ducat.
Sonniatarumvero præstatione multa habet vetus Consuetudo Remensis, quæ hic exscribere, ad vocis vim plane percipiendam, operæ pretium videtur :
Essogne est un droit ou devoir seigneurial deu par les heritiers ou
successeurs des trespassez au Seigneurs sous la censive desquels ils ont et possedent
heritage au jours de leur trespas. Et n'est pas universel, ne uniforme : car il est
seulement deu ès terres et seigneuries, esquelles est accoustumé d'ancienneté
d'essoigner ; et si doit on pour Essongne en aucuns lieux un denier parisis, et en
aucuns deux deniers parisis, en aucuns douze deniers, en aucuns autant, ou aucune fois
le double, aucune fois la moitié, d'autant que les heritages doivent de cens annuel. En
aucuns lieux est deu une seule Essongne pour une succession, posé qu'ils y soient
plusieurs chefs de personnes succedans. En autres lieux chascun chef succedant doit une
Essongne : En autre lieu aussi faut essongner dedans huit ou neuf jours, ou autre nombre
de jours après le decez du trespassé. En aucuns lieux dedans un jour naturel. En aucuns
lieux
faut essongner avant que le corps du trespassé soit enterré, et avec ce
en aucuns lieux l'amende de non essongner est de dix sols parisis ; et en autre lieu est
de vingt-deux sols six deniers parisis, et en autre lieu est de sept sols six deniers
parisis. En la cité et ville de Reims ne se font aucunes Essongnes, et n'en a jamais
esté usé, ne aussi en plusieurs autres villages, ne villes assises ès environs dudit
Reims.Soignieret
Sougnierdixerunt, pro Adjuvare, operam præbere, suppeditare, vulgo
de Choisuelmilit. ann. 1316. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 423 :
Se je ou mi hoir volons ouvrer pour ma maison ou faire
forteresce, li dit homme me doient Soignier ou mes hoirs, en faisant continuelement
ledit ouvrage par chascune semaigne deus charretées. Songnier, in alia ejusd. ex Reg. 60. ch. 220. Alia ann. circ. 1280. in Chartul. S. Petri de Monte ex Bibl. S. Germ. Prat. :
Et doie retenir à mien toutes les menandies ke li signors ont à Antillei,
ce il me veulent Sougnier marrien en leur boix. Unde Ensongner, Curam adhibere, apud Froissart. in vol. 3. cap. 132 :
Le duc de Juilliers fit sa paix au
Roi de France parmi les traittés et moyens des prelats qui s'en Ensongnerent. Et
Assonnyer, pro Opus sedulo perficere. Lit. remiss. ann. 1416. in Reg. 169. ch. 315 :
Le suppliant qui avoit grant voulenté que la besongne, en quoy il ouvroit,
feust Assonnyée et achevée, pour ce qu'il estoit feste, etc. Inde etiam
Sonreisdictus, qui res alterius curat. Charta Frider. ducis Lothar. ann. 1295. in Chartul. Romaric. ch. 34 :
Des paixennages des boix que nous awons ensemble,
acordons nous que li Sonreis de laditte englise et nostre commandemens les vendront par
acort. Ita et Soigauvel
Soiganappellatur Chirurgus, qui curandis vulneribus vacat, in Pœnis Aurel. apud Thaumasser. ad calcem Assis. Hierosol. pag. 467 :
Se il y a sanc ou chaable, soixante sols d'amande et quinze sols au blecié et
Soigau. Neque aliunde accersenda videtur origo vocis Gallicæ Sonneur de bestes, qua jumentorum aliorumve animalium curator et ductor significatur, in Lit. remiss. ann. 1408. ex Reg. 163. ch. 221 :
Aubery Duhamel Sonneur de bestes
demourant à Gratinville, etc. Haud scio vero an huc pertineat vox Sonays, injuriæ loco adhibita, qui scilicet latrinas purgat, in Lit. remiss. ann. 1411. ex Reg. 165. ch. 199 :
Jehan Marchant appella Jehannot Chaufournier, sanglant, punays,
camus, Sonays, etc. Et quidem Soneusurpari mihi videtur pro Putei purgatione vel refectione, in Ch. ann. 1400. ex Chartul. 21. Corb. fol. 256. v° :
Auront ledit Simon et ses hoirs et ayans cause leur communauté au puch desdits
religieux de le maison de Lompré, et y porront aller querre de l'eaue par paiant leur
part de le Sone, quant necessité en sera. Pluries occurrit in eod.
Chartul.