spingarda
Indiget dictum navigium tam ædificiis balistrarum, silvestrarum, vel
Spingardarum, quam etiam machinarum, et potissime ex eis, quæ, ut longius projiciant,
facta sunt penitus fortiora, id est, reforzata, etc.
Interim præparari fecit maximam quantitatem balistarum, sclopetorum,
Spingardarum, etc.Confeceruntque plus quam 15. trabuchos in vallatione civitatis,
architectant multos Spingardos in gyro civitatis, ubi flebilioris apparebat
virtutis. Et lib. 2. cap. 12 : Aliquos trabuchos mirabiliter exercent,....
et quamplures balistarum et Spingardorum properant opponere. Espringale, Scriptoribus nostratibus. Gloss. Lat. Gall. :
Guiartann. 1304 :
En l'estage ot une Espringalle,
Là ou la breteche est haucie.
Infra :
Sus le pont et en la breteche
Quarriaus traient au cliqueter,
Et font l'Espringale gieter,
Li garros, qui lors de là ist,
Les plus viguereus esbaist.
Eodem anno :
En chascune nef bonne et male
Ra-il au moins une Espringale.
Chronicon Fland. cap. 110 : Et avoient avec eux plusieurs charios, qui
menoient trebus et Espringales. Guillelmus de GuinevillaMonachus Carilocensis :
Ne nuls tels dars ni puet meffaire,
Combien que on y sache traire.
Malevoisine ses sajetes,
Ne Espringale ses mouschetes.
Froissartes 1. vol. cap. 144 : Et fit le chastel asseoir droit sur la
ville, du costé de la mer, et le fit bien pourvoir de Pringalles, de bombardes, d'arcs
et d'autres instrumens. Ubi legendum Espringalles, ut cap. seq. et 191.
Victualium, ingeniorum, Springaldorum, et aliarum rerum nostrarum, etc.
Et pag. 142 : Springaldos, balistas, arcus, sagittas, ingenia, et alias hujusmodi
armaturas pro munitione castrorum et villarum.Rex autem (Philippus Pulcher) ex adverso tres acies statuerat,
et ita prope Flandrenses venerat, quod sagittis et telis, machinis, minutos lapides
projicientibus, et Springalibus eos mirabiliter infestabat,..... Et omnes machinas et
Springales confregerunt.SpingardaVeterum profecto fuit balistæ genus, ut observat Carolus de Aquino in Lexico milit. ad recenti militiæ tormentum est pulverarium, non ita ponderosum, ut majoribus bombardis æquari possit, nec ea levitate, ut gestari manibus valeat. Vocis etymon a Germ.
Sprintz, quod muscetam, genus accipitrum, significat, deducit Ferrarius : malit idem Carolus a verbo Etruscorum veterum
Spingare, quod est crebro pulsu repulsuque obniti, accersere : quæ non male conveniunt instrumento muris vel navibus diffringendis idoneo. Nihil definio.