tornus

tornus, i, m., = τόρνος, a turner’s wheel, lathe.

• I Lit.: fit quasi ut ad tornum saxorum structa tuamur, Lucr. 4, 361; Plin. 7, 56, 57, § 198; 16, 40, 76, § 205; Vitr. 10, 19 med.: nec tiliae leves torno Non formam accipiunt, Verg. G. 2, 449; id. E. 3, 38 al.—
• II Trop.: angusto versus includere torno. Prop. 2, 34, 43; Auct. Paneg. ad Pis. 83.

tornus, ī, m. (τόρνος), das Dreheisen, Drechseleisen, der Grabstichel, Meißel, I) eig., Vitr. u. Plin.: torno rasile buxum, Verg.: pocula, quibus torno facili superaddita vitis, Verg.: torno teritur vitrum, Plin. – II) bildl.: angusto versus includere torno, Prop. 2, 34, 43: hinc exornata figuris advolat excusso velox sententia torno, Auct. carm. in Pison. 96.

tornus [CL] 1 device that rotates: a lathe. b crossbow winch. c quern or quernstone. d (in gl.). a facta ‥ pocula torno Hanv. VI 260; ars †torvi [l. torni] commoda, prompta, †lenis [l. levis] Neckam DS VIII 68.  b 1213 xxv balistas de cornu ad estrivos ‥ et iiij balistas de cornu ad turnas Cl 144a; 1213 iiij arkillos de cornu crudos ad turnum Ib. 145b; 1225 pro j turno baliste facto et reposito una cum eisdem balistis in eadem turri Ib. 50a; 1261 cum uno turno ad majores balistas tendendas Ib. 449; 1325 pro iiij brakes ad tendendas balistas de turno (Aquitaine) KR Ac 165/1 m. 1; 1418 xxv arbalistas de ~o, xxv arbalistas de tibia RNorm 237.  c 1203 pro ix †toris manu molar' [l. ~is manumolarum] RNorm 85; † a1204 (13c) [possint capere] de quolibet ~o molario quad. (Ch. Wint.) Cant. & York Soc. XXX 743; c1250 turnus molarum iiij d. DCCant. Register/H f. 162a; 1289 de j molendino ad turnum ad bladum molendum et ij parvis molis ad idem MinAc W. Wales 50; c1303 †turmus [l. turnus] molarum, iiij d. (KR AcCust) EEC 160; c1400 de quolibet pari de turnis manumolarum venal', iiij d. (KR AcCust) Ib. 214.  d fabrateria, i. turnus GlH F 36. 2 land at edge of ploughed area in which plough may be turned, headland. 1251 fossatum parci se extendit ad rivulum de L. et per rivulum ‥ usque B. et inde ‥ per superiorem turnam de F. Cl 470; a1297 tres seliones terre ‥ cum libero introitu et exitu et cum ~o karuce (Cranfield) MS Beds RO WN35. 3 journey there and back again, round trip. b official tour, circuit, round. c tour made by sheriff in which he held session of each hundred court in county, tourn (also applied to such a session). d (~us vicecomitis) fee paid at sheriff's tourn. 1248 quod omne batellum dicte insule portans piscem flotantem in Normanniam pro quolibet turno daret xij [CalIMisc 55: iij] s. Ext. Guern. 28.  b 1217 nec aliquis vicecomes vel baillivus suus faciat turnum suum per hundretum nisi bis in anno ‥ viz. semel post Pascha et iterum post festum S. Michelis (Magna Carta 42) SelCh 343; 1226 Willelmus B. junior fecit ~um vicecomitis LTR Mem 8 m. 7d.; 1267 neminem invenisti qui summoniciones vel turnum brevium nostrum in eodem hundredo faceret Cl 418; 1269 assignavit ei pro vicaria ‥ omnes obvenciones de turnis reliquiarum provenientes Reg. Exon. 177; 1299 vicecomiti ‥ preter feodum quod capit pro turnis suis in predicto comitatu (Kildare) StatIr I 218; 1317 per officialem episcopi ‥ in turno, ut verbo vestro utamur, seu transitu dicti officialis (Ep.) Reg. Heref. 18 (cf. ib. 17: per officiales episcoporum ‥ qui pro tempore fuerint in turnis suis); c1334 in expensis ejusdem [sc. terrarii] ‥ in tercio turno halmot' factis Ac. Durh. 522.  c 1218 ad ostendendum ‥ vicecomiti ad turnum suum placita et attachiamenta Pat 141; 1231 petit quod [iiij milites] faciant recordum in comitatu pro tota villata vel coram vicecomite ad turnos illos BNB II 402; 1238 (1285) quieti ‥ sint ‥ de thurnis vicecomitum CalCh II 306; c1253 placita [assise] allocentur dicto [sic] communitati ‥ ad turrnum vicecomitis Cart. Beauchamp 79; 1267 si qui in hundredis diversis habeant tenementa, non habeant necesse ad hujusmodi turnos venire nisi in ballivis ubi fuerint conversantes StRealm I 22 (= Leg. Ant. Lond. app. 231); 1269 impeditus fuit [vicecomes] ‥ quominus tenere potuit turna sua Cl 72; 1307 in expensis R. de B. tenentis turnum S. Martini iij s. v d. (Pipe Wint. 11M59/B1/62) Crawley 254; 1362 rotulus ‥ ballivi ‥ de indictamentis in turnis suis turnum vicecomitis tangentibus SelCCoron 114; 1445 ad turnum capitalis senescalli tentum apud T. ‥ preceptum est magistro foreste quod ‥ Cart. Tutbury 92; 1463 in expensis †turnvicecomitis [l. turn' vicecomitis] tenti hoc termino, vj s. viij d. Fabr. York app. 134.  d 1275 est in eodem hundredo levata quedam extorsio vocata ‘turnus vicecomitis’ (Eyhorne, Kent) Hund. I 223a; 1330 quemdam redditum qui ‘turnus vicecomitis’ nuncupatur secum detulerunt Reg. S. Aug. 360. 4 occasion (of duty or sim.) that comes in succession or rotation, turn; b (of right to present suitable candidate to vacant church). c1189 sokemanni de T. faciunt aliam [sectam] secundum turnum suum Kal. Samson f. 81v; 1235 quamdiu fuerit inde summagiandum per turnum suum Cust. Glast. 7; 1248 sunt ij carucate que debent ‥ ad turnum [CalIMisc 55: †atturnum] suum ‥ prisones custodire Ext. Guern. 26; c1280 equalitate [talliarum] per liberacionem facta incipiet novus turnus Stat. Heref. 51; 1295 W. de H. ‥ debet corporale servicium ‥ quando turnus suus venit secundum consuetudinem abbacie SelPlMan 84; 1373 quod ‥ solveret pro aliqua tenura panem benedictum cum turnus suus acciderit Hal. Durh. 118; 1549 ut quisque suo loco sedeat quoadusque ‥ ejus causa fuerit in suo turno nominata Conc. Scot. II 123.  b 1291 dicit quod predictum manerium de Neweton' simul cum advocacione predicta fuit predicti Ricardi quondam viri sui, qui ipsam inde dotavit, post cujus mortem assignata fuit tercia pars predicti manerii simul cum tercio turno ejusdem advocacionis cum ipsam vacare contigerit PlRCP 91 m. 52d.; 1299 predicte participes post mortem communis antecessoris ad predictam ecclesiam secundum omnes turnos ‥ presentaverunt et jam instat primus turnus presentandi Ib. 130 m. 89. 5 ? conversion (in quot. w. ref. to monetary exchange). c1128 reddunt monetarii de cambitione mercati Undele et Burch in Pascha xx s. et de ~o monete xx s. Chr. Peterb. app. 166.

tornus, (14) ī, m. (τόρνος), tour, instrument de tourneur : Lucr. 4, 361 ; Virg. G. 2, 449 ; Plin. 7, 198 || [fig., en parl. du travail du poète] Prop. 2, 34, 43.

tornus , i. m.
鏇子。

Suggest a Translation
See an image

tornus ī, m

• , τόρνος, a turner's wheel, lathe: Nec tiliae leves torno Non formam accipiunt, V. —Fig.: angusto versūs includere torno, Pr.