usualis

ūsŭālis, e, adj. [2. usus].

• That is for use, fit for use (post-class.): mancipia, Dig. 39, 4, 16, § 3.—*
• II Usual, common, ordinary: sermo, Sid. Ep. 4, 10; Ambros. in Luc. 7, n. 150.—Hence, adv.: ūsŭālĭter, in the usual manner (late Lat.), Cassiod. Var. 2, 39.

ūsuālis, e (usus), I) zum Gebrauche dienlich, man ipia, Marc. dig. 39, 4, 16. § 3. – II) gewöhnlich, Sidon. epist. 4, 10, 2. Schol. Iuven. 4, 87. Ambros. in Luc. 7. no. 150.

usualis [LL] 1 of or pertaining to use, suitable for use. b characterized by or subjected to use, used. equorum utrumque genus, ~es scilicet et indomiti Dial. Scac. II 14A.  b [nummi] de novo facti, non ~es vel cursorii Dial. Scac. I 6K. 2 of, pertaining to, or done in accordance with long-continued, established, accepted, or generally recognized practice, customary, conventional, usual; b (of measure); c (of money); d (of period of time). ut sanctis et veris amicis Dei ~e est Byrht. V. Osw. 416; ipse ‥ psalmis ~ibus et orationibus semper erat intentus Ib. 467; cum medicinis compositis ~ibus coleram evacuantibus Gilb. II 80. 1; c1250 prior ‥ solvat ‥ ad opus celerarii per annum novem viginti et duas libras ad quatuor terminos ~es Ord. Ely 1; 1252 quod nullus mercandisam faciat infra liberam communiam ‥ burgensium sine rationabili tolneto et ~i (Uttoxeter) BBC 287; ad quinque claves sunt principales ~es, sc. due graves, due acute, una superacuta Odington 98; a1350 in eleccione serviencium idem modus scrutinii servetur qui in eleccionibus ~ibus cancellarii et procuratorum prenotatur StatOx 68; scriptura ‥ sacra ‥ est infinitum antiquior quam aliqua talis opinio, ideo ejus antiquitas confirmat omnem veritatem creatam, ut libros nostros ~es quos vocamus canonicos (Wycl.) Ziz. 455; 1452 solvat ‥ annuatim sex solidos et octo denarios ad quatuor anni terminos ~es per equales porciones Deeds Balliol 40.  b libra ~is, que constat ex duabus marcis Cust. Cant. 33; 1370 pro qualibet roda cooperienda super dicta ecclesia ‥ continente viginti pedes mensurandas per ulnam ~em in longitudine et latitudine Fabr. York 183.  c 1302 utrum in Anglia in sterlingis vel illis partibus in moneta illius patrie ~i RGasc III 411a; numisma argenteum ‥ quod valebat decem nummos ~es Eul. Hist. I 70; 1387 obligatum esse ‥ in cxiij pecunie fidelis et ~is auri vel argenti solvendis MunCOx 169; una ‥ libra de Troys ponderat xxxvij solidos iiij denarios ~is monete Meaux III lxxviij; dedit pro structura domus nostre borealis xx libras monete ~is Scoticane Mon. Francisc. II 125.  d dies naturalis viginti quatuor horis concluditur; dies autem ~is vel artificialis duodecim horis terminatur Gerv. Tilb. I 5; Judei tres annos distinguunt; ~em, qui a Januario incipit ‥; legitimum, quo utuntur in legitimis que agunt et distinguunt per lunationes, cujus est Aprilis lunatio prima; et annum emergentem, quem ‥ computant ab exitu de Egypto Ib. I 6; annorum alius solaris, alius lunaris, alius artificialis, alius naturalis, alius ~is Bracton f. 359; ~is annus qui dicitur annus minor constat ex trescentis et sexaginta quinque diebus Ib. f. 359b. 3 commonly encountered, ordinary, normal, usual (esp. w. ref. to kind, sort, class, or sim.). b (esp. of plant, often as distinguishing from spec. kinds) ‘common’. [hominis generatio] ex mare ‥ et femina, quia ~is est Gir. TH I 15; preter ~ia que hic abundant incommoda, infestant ‥ panthere veloces ‥ cocodrilli Ib. I 36; ~i sermone quam proprio magis Ib. II pref. p. 75; artifex ~is Bacon VIII 63 (cf. ib.: inferior artifex); verba ‥ veluti flemansfleth et utflach, que tunc temporis fuerunt satis ~ia PQW 72a; 1427 omnes toge mee ~es corpori meo spectantes ‥ exceptis togis meis stragulatis Reg. Cant. II 403; 1465 unum nobile aureum cum cochleari ~i MunAcOx 712.  b yeraruffini ~is sine periculo curat ‥ impetiginosos Gilb. VII 346v. 1; sal ~e, quod ex aqua marina vel salinativa factum fuerit, cibisque condiendis et a putredine conservandis aptissimum Ps.-Gros. Summa 642; cucumer, gourde ~is SB 17; ferula, hujus multe sunt species. diversarum ejus specierum sunt gumme: sagapinum, amoniacum, galbanum, oppopanacis, et asafetida, et preter istas est ~is ferula nullam faciens gummam SB 21; fulfel, i. piper ~e SB 22; ficus, alia agrestis, alia ~is Alph. 67.

ūsŭālis, e (usus), ¶ 1 qui sert à notre usage : Dig. 39, 4, 16 ¶ 2 usuel [en parl. du langage], habituel, ordinaire, commun : Sid. Ep. 4, 16.