vastum
Custos terræ hujusmodi hæredis,
qui infra ætatem fuerit, non capiat de terra hæredis non nisi rationabiles exitus, hæc
sine destructione et Vasto hominum, vel rerum.
Madoxin Formul. Anglic. pag. 204 :
Nec aliquis eorum molestetur seu gravetur racione alicujus Vasti in dicto
manerio,..... nisi dampnum ejusdem Vasti excedat valorem 40. lib. et nisi in casu ubi
hujusmodi Vastum factum fuerit post mortem prædicti Ricardi Berners. Nostri
En
récompensation des griés et des dommages de muebles, de chateus, d'arsins et de Wast de
forteresses et de plusieurs maisons, etc.Qualem agri tui speciem a villico tuo fieri postulas, talem Deo Domino tuo
redde culturam, et intellige, quicquid in agro tuo displiceat, aut placeat, idem in
anima tua placere Christo, aut displicere. Si Vasta peccatis quasi dumis sordeat, neque
Propheticis aut Apostolicis nubibus compluatur, in aridam solitudinem gratia deserente
damnabitur. Testamentum Fulradi Abbatis S. Dionysii : Tertiam cellam
infra Vasto Vosgo (Vosegi) ædificavi, ubi sanctus Coconatus
requiescit. Tabularium Vindocinense ch. 237 : Osanna filia Gaufridi de Fay
dedit duos arpennos prati censu quietos et liberos : et alios duos de quadam manufirma
sua, quæ est ad Morias. Quæ dum priscis coleretur temporibus, 12. den. census solvebat,
modo vero quia Vasta est, nil census reddit, sed est allodium. Tabularium
Ecclesiæ S. Stephani Lemovicensis ann. 1081 : Fecit Gosbertus Archidiac. totam
terram de Monte S. Joannis esse Vastam.Madoxin Formul. Anglic. pag. 286 :
Noveritis me... confirmasse eisdem... communem
pasturam pro sexdecim animalibus bovinis et equinis, et pro centum animalibus ovinis
pascendis in magno Vasto sive magna pastura vocata Sparowefeld pertinente manerio meo de
Codyngton. Charta ann. 1208. apud Kennett. in Antiquit. Ambrosd. pag. 171 :
Inquisitio fiat utrum... debeat participare de Vasto manerii de Bruhull ratione
communæ ejusdem manerii in qua communa nihil habet, ut dicunt.
Inquiratur etiam, qui
fecerint, vel facere consueverint Vastum vel destructionem de viridi vel de
venatione. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 192 : Ita scilicet quod de Wasto
quod facient quadrigæ, quæ ibunt in boscum de Walloy et Widelai, Pag. 518 : Cum toto nemore suo, salvis
aisiamentis suis, et hominum suorum de Hida, sine Vasto et venditione. Tom. 2.
pag. 204 : Et de foresta sua omnia necessaria sua sine Vasto ad ædificandum, et ad
aratra sua, etc. Charta Henrici III. Regis Angl. apud Prynneum in Libert. Angl.
tom. 3. pag. 974 : De bosco Vasto extra villam de N. quod..... tenent ad feodi
firmam, etc. Rogerus Hovedenus pag. 784 : Item Rex defendit, quod nullus
donet vel vendat aliquid ad destructionem bosci sui, vel Wastam, quæ sit infra forestam
Regis : sed concedit bene, quod capiant de boscis suis, quod necesse iis fuerit sine
Wasto, et hoc per visum forestarii sui, etc. Wastum facere in boscis, in Charta
Johannis Regis Angliæ pro forestis ann. 1215. Albertinus Mussatus lib. 7. de gest. Henrici
VII. rubr. 1 : Quorum plerique suspectioribus urgentibus causis ad Turrianorum loca
discurrentes, quæ Vasta appellant, etc. Computum Domanii Stapularum in Comitatu
Bononiensi ann. 1475 : Recepte des Wastis en la forest de Hardelo. Et fol.
41 : Recepte des Wastis en la forest de Boulogne, de pennaiges de vaches et veaux
allans en ladite forest, pour 5. sols la vache, et 2. sols 6. deniers le veau.
Vide Johann. Bekam in Hungero Episcop. Leod. Differt autem vastumab
exilio. Fleta lib. 1. cap. 12. § 20 :
Vastum et destructio fere æquipollent, et
convertibiliter se habent in domibus, boscis, et gardinis. Sed exilium dici poterit, cum
servi manumittantur, et a tenementis injuriose ejiciantur. Adde lib. 1. cap 12.
§ 1. 6. Bractonum lib. 4. pag. 316. 317. et Edw. Cokum ad Littletonem sect. 67. Vastumet
exiliumpromiscue usurpantur in Placit. ann. 8. Joh. reg. Angl. Bedf. rot. 9. in Abbrev. Placit. pag. 54.
Wastum, vel
Wasta, in silvis, dicitur præterea illud, quod
planumest, seu absque arboribus.
Sciatis quod
de Vastis nostris in foresta nostra de Bernwode in comitatu Buck. dedimus,
etc. Charta ann. 1363. ibid. pag. 497 : Et si boscus domini abeat in
Vastum, tum acquietabunt dominum pro dictis housbote et
haybote.Concedo
fratribus de Absie totum planum, vel, ut vulgo dicitur, totum Guastum, quod modo est,
vel in posterum erit in bosco meo, etc. Atque ita voces Wasta, et
Wastumaccipiendæ in Monastico Anglicano tom. 1. pag. 529. tom. 2. pag. 204.
Ecclesiæ
Corbeiensi medietatem omnium quæ ex nemore de Wouthust et Wastinis adjacentibus vel
turbonibus provenerint recognosco. Infra terra nemore vacuadicitur. Charta Johannæ Comit. Flandr. ann. 1234. inter Instr. tom. 5. Gall. Christ. novæ edit. col. 331 :
Locus in quo idem monasterium situm est cum Wastinis adjacentibus
collatis in eleemosynam, sive comparatis. HincItem dicunt quod
Priorissa de Littlemore Devastavit boscum suum de Shottore contra assisam
forestæ.Annus, Dies et Vastum. Quæ quidem verba jus designant, quod Rex habet in domibus et prædiis felonum minoris, ut aiunt, proditionis, (
Cum enim in potestate Regis sit, prosternendi ædificia, extirpandi gardina, et
arandi prata felonum, et quoniam hujusmodi vergebant in grave damnum dominorum, pro
communi utilitate provisum fuit, ut hujusmodi dura et gravia desisterent, et Dominus
Rex pro his haberet commodum totius terræ illius unum annum et diem, et sic omnia cum
integritate reverterent in manus capitalium dominorum.vasto, quod facere poterat in prædiis felonum. Vide Stanfordium in Placit. Coronæ lib. 3. cap. 30. et supra in
Condemnare.
Breve de Vasto, iisdem JC. Anglis, dicitur
breve, quod conceditur contra eos, qui ad vitam suam aut ad vitam alterius, vel in donum, aut per
curialitatem, vel per
vardampossessiones aliquas possident, et in iis
vastumfecerunt. Vide Rastallum,
Actio Vasti.
vastumfactum in jus vocatur. Charta apud
Madoxin Formul. Anglic. pag. 204 :
Nec aliquis eorum molestetur vel gravetur per actionem
Vasti pro aliquo Vasto in prædicto manerio cum suis pertinentiis.... faciendo.....
Statuto, per quod ordinatum est quod in brevi de Vasto homo recuperabit versus tenentem
per legem Angliæ, vel alio modo ad terminum vitæ, vel ad terminum annorum,..... non
obstante.Vastinio candido, alias de
Blanca landa. Vide Valesium in Notitia Gall. pag. 630. et 631.
Dono....
et castrum ipsum de Monteplano cum toto monte et ecclesia ibi dicata S. Laurentio cum
omni jure, mancipiis, Vastinis, molendinis, censu, silvis, aquagiis altis et
bassis.Cum omnibus aprisionibus quas ex eremi Vastitate
traxerunt, etc. Charta ann. 1125. apud Miræum tom. 1. pag. 377. col. 1 :
Concessimus quoque duo mansa terræ in illa Vastitate de
Espousth.Concedo
præterea Vastitiem, quæ tenet ad Plessicium d'Anisy.Gastadours. Occurrit vox hæc apud Rolandin. in Chron. lib. 4. cap. 13. lib. 5. cap. 10. 17. lib. 10. cap. 5.
Guastatore, nella milizia si piglia per colui, Annal. Placent. ad ann. 1483. apud Murator. tom. 20. col. 971 :
Circumcirca Placentiam milites armatæ militiæ 1200. castra posuerunt, ultra alios
levis armaturæ stipendiarios, Vastatores, scorpionistas et pilularios.Terræ in Gastu, quæ non excoluntur,in Regesto Philippi Augusti Reg. Herouvalliano fol. 143.
Guasta, damna, et incendia,apud Petrum de Vineis lib. 5. epist. 112. Tabularium S. Vincentii in Bosco Carnot. ann. 1225 :
Si terra circumjacens pro communi guerra Gasta remanserit vel
inculta. Tabular. Absiense fol. 127 : Et terras omnes, in quibus vineæ
sunt, et omnes alias, sive Gastas, sive excultas. Gastum facere,in Charta ann. 1215. apud Corium in Hist. Mediolanensi part. 2. pag. 157. et in Historia Cortusiorum lib. 1. cap. 8.
Præterea sciendum est quod in campis Montis Bersarii, dum essent in
Guastis, Astenses ceperunt Gualetum. Occurrit præterea apud eumdem tom. 12.
col. 558. et 639. Adde Statuta crimin. Saonæ cap. 34. fol. 70.Faire ravage et gast, dissipation, etc. in Consuetudine Turon. art. 169.
Robertus Bourronus in Merlino MS. : Et ensi mettoit à gast et à destruction
trestout le Royaume de Logres. Simple gast d'heritages, in Consuetud. Burbonensi
art. 524. Assisiæ Hierosolymitanæ MSS. cap. 257 : Car se il i a leus Gastes outre,
qui soit dou Seignor, l'en la doit sauver au Seignor. MS. :
Tout abat mort en un Gaste sentier.
Qui les autres ont hui veus,
Et dits leur Gaz grans et menus,
Des bons ont parlé voulentiers,
Et de ceulx aux escus entiers.
guastiappellant circumjectam oppidis planitiem.
Wastina, in Conventione inter Ducem Brabantiæ et Capitulum S. Waltrudis Montensis ann. 1209. apud Miræum in Diplomat. Belgic. pag. 160 :
Omnesque Vastinæ,
quæ Terræ silvestres dicuntur. Alia ann. 1247. ibid. pag. 173 : In omni
terra, quæ vulgariter Wastina dicitur.
Waestyna, pluries in Charta ann. 1246. apud eumdem tom. 2. pag. 1323. col. 1.
Omnem decimationem novæ terræ, quæ
vulgo Wastina vocatur.Deus tantum pluit super terram in
Italia, quod quasi omnes segetes de Plano Guastatæ sunt et perditæ.vastare, depopulari. Statuta Astens. collat. 13. cap. 23. fol. 41. v° :
Si aliquis civis Ast. vastareagrum, domum, silvam. Eædem Assisiæ Hierosol. cap. 257 :
Et qués apartenances il semble, que il y
peust et deust avoir en ce en la teneure, que les leus habités ont orendroit
raisonnablement Agastiné, et murailles abatues, que par semblant deussent avoir, quant
les leus estoient habités. Agastis, in Consuetudine Inculismensi art. 24. damnum
in forestis.Bastum, Bast, Clitellæ, sagma. Hinc
Vastare, Vastumimponere. Inventar. ann. 1476. ex Tabular. Flamar. :
Item plus unum alium equum sive rousinum
pili bayhard Vastatum cum suo Vasto apresiatum ad valorem sive summam quatuor scutorum
auri. Vide Bastum 1.