vinagium
concedo ‥ ut ‥ possideant ~ia omnium vinearum ‥ hac conditione sc. quod pro unoquoque arpento vinee ‥ iiij s. ‥ recipiam de vineis dico que ~ia debent
homines ‥ capitales, vineas, vinatica, census et terragia, et quidquid habetis in castro Brane
de ‥ x sol. de veteri vinag’ baill’ de Danfront
quieti ‥ ab equitatu, servitio, fouagio, passagio, vignagio
inmunes ab omnibus consuetudinibus ‥ ut de ~io et aliis, ita etiam quod de vino de predictis vineis collecto non reddat capellanus benagium neque aliam consuetudinem
~io, fossagio, exercitu
item est ibi portagium. item est ibi vinata [? l. vinat’ i. e. vinaticum ]. pro istis faciunt ‥ mediam cartalem avene et viij caternos vini
quod ‥ dux ‥ faceret et haberet assaiam et assisam panis, ~i, et cervisie
mulier ab inflammatione nimia sanatur sumto ~io(
L. de C. ceca illuminatur, oculis ad portam monasterii ~io lotis
ornamenta ecclesie s. Martini, viz. ‥ j vinagium [? l. vinagerium ]
j vinegerium
Et per ipsum S. Juliano cum maxima balsami quantitate, et cum quinque
palliis pretiosis, et Vinagiis argenteis et deauratis, et acerra argentea, cujus materia
artificium superabat, destinavit.
Les droits de vinages deuz
pour et au lieu de censives sur vignes, se doivent paier à bord de cuves, et ne peut
tirer le detenteur son vin, sans avoir premierement paié ledit Vinage, etc.
Ejusdem Vinagiimeminit præterea Consuetudo Remensis art. 161. et Silvanectensis art. 263. Charta Gaufredi Comitis Andegavor. pro Abbatia S. Sergii :
Dono ergo....
Vinagium ex quatuor arpennis vinearum dominicarum. Alia ejusdem Comitis in Hist.
monasterii S. Nicolai Andegav. pag. 10 : Perdonavi quoque Vinagium omnium vinearum
suarum, quamdiu ipsi vel Condonati eorum ipsas coluerint, etc. Charta Gaufridi
Andegavorum Comitis ann. 1135. ex Archivo Regio : Notum sit omnibus,... quod
Gaufridus Andegaviæ Comes, Fulconis venerabilis Hierosolymitanorum Regis filius,
concessit omnibus hominibus Andegaviæ, quod debitores Vinagii sui, unoquoque arpento suæ
terræ, unde ipse Vinagium habere debebat et solebat, per singulos annos proxima die post
festum S. Michaelis pro Vinagiis suis census ei reddant. Quod si illa die non
reddiderint, proxima die sequenti et censum, et consuetam Vinagii legem persolvent. Ac
si nec censum nec legem reddere voluerint, Comes de vinea sive de terra suum velle
faciet. Alia ejusdem Gaufredi Comitis Andegav. ann. 1136. pag. 71 :
Vinagium omnium vinearum suarum, et foragium omnium terrarum
suarum eidem Ecclesiæ concedo. Alia ann. 1162. in Hist. Castilonea pag. 26 :
Septem modios vini de Vinagio meo de Motana ad mensuram Castellionis, et illud
vinum jure perpetuo possidendum concedo. Alia anno 1209. ibid. pag. 36 :
Et sex modios vini in Vinagiis ejusdem villæ. Charta Guillelmi Episcopi
Laudunensis in 31. Regesto Tabularii Regii : Vinagia villarum Lavalli et Novienti,
videlicet 80. modios, et 4. sextaria, et dimidium vini annui reditus.
Recognoverunt se vendidisse ecclesiæ B. Medardi Suessionensis decem et septem
sextarios Vinagii, scilicet undecim ollas et dimidium vini super vineam,
etc.Sciendum est etiam, quod si forte contingat, quod
homines prædicti velint solvere Vinagium suum in vindemiis, et nos ea capere voluerimus,
ipsi debent ea afferre in curiam nostram apud Aisiacum, nec tenemur ea recipere ante
medium Martium, nisi voluerimus. Neque possumus homines compellere ad ea solvenda ante
medium Martium. Et qui die medii Martii in solutione Vinagii defecerit, emendaret nobis
per 7. sol. et dimid. monetæ patriæ, et nihilominus reddere teneretur Vinagium, et nos
vinagii forum apponemus, secundum quod consuevimus. Et sciendum, quod omnia Vinagia
debent esse ab albo vino, sano, legali, et pagabili. Libertates concessæ a
Galchero Comite Regitestensi ann. 1255. villis de Contuli adhuc eisdem et concessi, quod quicunque in dictis villis sub ista
libertate et assisia manserit, vel venerit, quod ibi remaneat, et qui voluerit, libere
recedat, et de omnibus, quæ reliquerit, ubicunque gaudeat absolute, ita tamen, quod duos
solidos dictos assisiæ solvet, et adhuc solvet Vinagium, sicut aliquis extraneus, salvo
intercursu, si aliquis sit, etc. Eadem habentur in Charta Libertatum Maceriarum
concess. ab Hugone Comite Regitestensi ann. 1233. Vide Alexandrum III. Epist. 32. apud
Sirmondum, Sammarthanos in Archiep. Turonensib. pag. 771. 772. in Episc. Andegav. pag.
125. Monast. Anglic. tom. 2. pag. 980. etc.Vinagia seu census vinearum, in Charta Phil. Pulcr. ann. 1306. ex Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 285. r°. col. 1. et in Chartul. Regalis loci ch. 12.
Scilicet vineas, prata,
nemus, census, Vinagines, vel quasdam alias res, etc. Ita edidit Michael
Cosnierus ad Vitam B. Roberti de Arbresello pag. 178. sed vereor, ne legendum sit
vinagia. Regestum Ludovici Regis Siciliæ et Ducis Andegav. fol. 55 :
Les
Vinaiges desdits lieux, qui se paient en moustoisons. Tabularium magnum
Corbeiensis monasterii : Tout li roage et li forage de ledite ville sont sien
(à l'Abbé) et li Vinages, chest à savoir de tous les vins, qui sont amené
en ledite ville et vendu.
Item les cens et Vinages de Chaudefossé, etc. Terrarium
Insulæ Adami : Au lieu de Parmain il y a deux grands pressoirs à vin, banniers,
dont a le droit de Vinage à raison de quatre seaux du vin y
pressuré.Quisque equus harum trium villarum ad submonitionem advocati debet
Vinagium ; et debent ire in Belvacensi territorio citra Isaram, ita quod illi qui
duxerint carrum vacui redibunt, et alii vinum adducent.Petebant ut ampulla cristallina, in qua dictæ erant Reliquiæ, perfunderetur
vino ; et bibentes multi ab infirmitatibus suis curati sunt...... Venit quædam mulier
petens sibi dictum Vinagium fieri. Mirac. B. Edmundi Cantuar. apud Marten. tom.
3. Anecd. col. 1893 : Mulier ab inflammatione nimia sanatur sumto Vinagio....
Lijart de Castellione super Sequanam cæca illuminatur, oculis ad portam monasterii
Vinagio lotis. Exstat in Ritualibus antiquis Benedictio vinagii. Vide Vinaticum 3.
Item debet (sacrista) semper esse paratus ad
faciendum sanctum Vinagium cum Reliquiis S. Mummoli. Infra : Quando
sacrista vel ejus vicarius benedicet vinum vel aquam cum reliquiis,
etc.Item pro Vinagio forestæ de Vernone, quinquaginta
solidos. Charta ann. 1310. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 324. v°. col.
2 : Pour les Vinaiges des chevaus d'ilecques, dont chacunz resseanz qui a cheval,
doit à la S. Martin d'iver quinze deniers. Charta ann. 1343. ex Chartul. S.
Vinc. Laudun. : Seront tenu de envoier un vallet au lieu dou droit Winage, pour
dire à nos Winigeurs qu'il passent ou rapassent par lesdiz faux travers ou
passages. Vide Vinagium in Guida.Qu'aucuns esleus et commis ne pourront
avoir ne prendre sur fermier quelconque, ne autres, douze deniers pour livre pour
Vinage. Lit. remiss. ann. 1383. in Reg. 123. Chartoph. reg. ch. 181 :
Icellui Chaucial fit le marchié,..... et ce fait ledit Roussel envoia querir un
pichier de vin pour le Vinage ; lequel ilz beurent tous ensemble. Aliæ ann.
1479. in Reg. 205. ch. 235 : Le suppliant dist à icellui Glaude qu'il estoit
content lui laisser lesdiz pourceaulx pour quarente solz, parmi ce qu'il paieroit pinte
de vin pour le Vinaige. Vide supra Stilus 2.