cugus
Cocu, vel
Coucou, Cornard, Occitanis
Couyoul, nostris olim
Couz. Lexicon Lat. Gall. :
Niminvir, Couz, c'est de qui sa femme fait
avouterie. Usatici Barcinonenses MSS. cap. 67 : Si quis... appellaverit
aliquem Cugus, propter bannum emendet ad Principem 20. unciis auri. Usatica
Regni Majoric. ann. 1248 : Si quis dixerit alicui Cugus, vel Renegat, et statim ibi
aliquod damnum acceperit, non teneatur respondere alicui domino, vel ejus locum
tenenti. Johannes de Condato MS : Ce fu li Kuqus de pute aire. Cougot, idem valet ac
Cagot, Cafart, iners, piger : cujusmodi sunt viri, quorum uxores mœchantur, iis tacentibus, quos ideo
Argasvocabant Longobardi. Vide in Arga,
Cogul, qui vault autant à dire,
selon le langaige du pais, comme coulz ou couppault ; et est l'une des greigneurs
injures que l'en puist dire à homme marié audit pais de par de-là. Vide supra
Copaudus.Cucus, pro
Cucu-lus inferior ætas dixit, uti in Glossario Arabico-Lat. restituit Meursius, pro
Tucus.
Quand du Cucu oient Ie cri, Ne sorent quel oisel ce fu, Mais que tostens disoit Cucu. Κόκκυξ, εἶδος ὀρνέου, ὃ παἐ
ἡμῖν κοῦκκος.Cocu, sed
Couxdicebant ; ita ut
Cocu, vox sit
Couxrepetita,
Plusieurs l'aiment pour sa beauté, Et par amour complait à tous, Garder donc ne peult feauté, A son mary, mais le fait Coux, etc. Suis-je mis à la Confrairie Saint Arnoul le Seigneur des Coux. Statuimus, quod si quis uxorem, quæ nondum 15.
annum explevit, defloratam exiens de terra nostra per 7. annos reliquerit, si postea
forte eam accusaverit, id est, Cucussum fecerit, non teneatur, nec pœnam aliquam
patiatur. Infra : Et hac ipsa ratione ipse accusatus, id est, Cucuciatus
fuerit, etc.Raptusdicitur. Usatici Barcinonenses MSS. cap. 99 :
De rebus et possessionibus Cucuciorum , si maritis nolentibus erit facta Cucucia ,
ipsi et eorum seniores æqua portione habeant partem totam adulterantium conjugum. Si
vero, quod absit, maritis volentibus, et præcipientibus sive assentientibus fuerit facta
ipsa Cucucia , illorum talium jus et justitiam habeant integriter illorum
Seniores. Alibi : Cum vero ambo simul fuerint, et eam (uxorem)
maritus sæpe et sæpius aggravaverit et molestaverit, vel male inductam secum habuerit,
et hac ratione ipse accusatus Cucutiatus fuerit, nullo modo ipsa increpetur, aut in
aliquo puniatur. Charta Raimundi Comitis Paliarensis ann. 1055. edita a Stephan.
Baluzio : Valentiam filiam vestram in conjugio accipio, et vobis manifeste
convenio, ut eam semper cum honore teneam, sicut homo debet tenere suam legitimam
uxorem, et nunquam eam dimittam, dum vixero, nisi propter Cucuciam , quam ipsa mihi
faciat, et ipsa Cucucia mihi sit probata a me legaliter, et manifeste convicta, et non
sit facta per meum assensum, nec per meum consilium, nec per meum stabilimentum.
de BelpinMilitis, qua Gaucerando
de Pinosvendit villam
de Piin Ceritania ann. 1238 :
Et ostem, et cavalcatas, et sequis, et Cucucias , et exorquias, et homicidia, et
intestationes, et arsinas, etc. Alia Rogerii Comitis Fuxensis 13. Kl. Madii
1250 : Enfranquimus omnes et singulos homines et feminas de valle de Meranges et
eorum proles in perpetuum de exorquia, intestia, arsena, et Cucugia , .... et de
questis... justitiis, monetaticis, exceptis exercitibus et cavalcatis, etc. Alia
ann. 1304 : Item pronuntiamus, quod Vicarius Ceritaniæ det tertiam partem de his,
quæ habebunt ratione justitiarum, exorquiarum, Cogociarum et arsinarum ab hominibus
Ceritaniæ, etc.
Scilicet Cogocias, homicidia, adulteria, furta, etc. Alia anni 1068.
col. 1144 : Cum baucias, Cugucias et exerquias et homicidiis, et omnia placita
quæ pertinent ad seniorem majorem. Alia anni 1141. ibidem col. 1288 :
Incendia atque homicidia, ruptiones (f. raptiones) atque Cucucias et omnia placita,
etc.Ego Minimill D.
de Plano de Curtis accipio per te Oliba Comitem meum Seniorem ad fevum... meum alod de
Placurt... et ego Oliba Comes... et sic totum dono et firmo et laudo, videlicet
homicidias, Cugucias, firmancias et justitias, quæ ibi esse possunt, etc. Facta est
scriptura 5. Kl. Aug. an. 22. regnante Leutario filio Lodenarii. In alia Charta,
Cuguciavidetur reddi per
raptum virginum et viduarum. Michael Carbonellus in Chron. Hisp. fol. 97 :
Especialment los enfranqui quels vene los usos e costums
mals : ço es intesties, exorquies, Cucucies, e arsies ; hon encara lo bovatge,
rebotvage, e herbage a tots aquells, qui volgueren e comprar ne pogueren. Vide
tom. 8. Spicilegii Acheriani pag. 268. 270.