oratorium
ōrātōrĭum, ĭī, n. (oratorius), un oratoire : Aug. Ep. 221, 11.
Locus, ubi orationes celebrare consueverunt Christiani, in Gestis purgat. Felicis Episcopi Aptungitani. Ædes ubi oratur, locus orationi dicatus, juxta illud Christi Matth. 21. et Lucæ 19 : Domus mea, Domus orationis vocabitur. Ugutio : Oratorium , locus orandi, tantum orationi consecratus.In Oratorio præter orandi et psallendi cultum penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordant. Et in Ep. 109 : In Oratorio nemo aliquid agat, nisi id ad quod est factum, unde et nomen accepit. Ex quo S. Benedictus in Regula cap. 52 : Oratorium hoc sit quod dicitur, nec quicquam ibi aliud geratur, aut condatur.Monasteria atque Oratoria apud urbem regiam, etc. Visum est, nullum usquam ædificare nec construere posse monasterium, vel Oratoriam domum (εὐκτήριον οἶκον ) præter sententiam ipsius civitalis Episcopi.Tres canonici ejusdem domus, qui paulo ante redierant, mortem non timentes, cum vidissent venientem exercitum, fugerunt in Oratorium suum, quod de novo construxerant ; ... moxque ingressi sunt ad eos viri lancearii vibrantes eis lanceas, et dicentes, ostendite nobis thesauros ecclesiæ vestræ, vel confestim moriemini. A capella interdum distingui Oratoriumobservavimus supra in Capella 6.
S. Euphemiæ Calchedonense, in quod secessisse Episcopos tractatum de fide habituros, dum ageretur Concilium Calchedonense, tradunt Acta ejusdem Concilii, quod habitum
Oratorium MartyriiS. Euphemiæ contendit idem esse quod
altare, quod nos, inquit,
Chorum vocamus. Sed aliud fuit
altareab
oratoriodistinguitur :
Pateant summi Dei templa timentibus, nec sola altaria, et Oratorium templi circumjectum : qui Ecclesias quadripertito intrinsecus parietum septu concludit, ad tuitionem confugientium sancimus esse proposita, sed usque ad extremas fores Ecclesiæ, quas oratum gestiens populus primas ingreditur, confugientibus aram salutis esse præcipimus. Græca habent : Ἀνεώχθησαν τοῖς αἰδέουσιν οἱ ναοὶ τοῦ μεγάλου Θεοῦ οὐ γαρ μονὰ τὰ θυσιαστήρια καὶ τὸν εὐχτήριον ναὸν τῶν τεττάρων τῶν τειχῶν περιβολῇ τειχιζὸμενον εἰς ἀσφάλειαν συντελεῖν τῶν προσφευγόντων θεσπίζομεν, etc. Ubi Jacobus Gotofredus Oratoriinomine intelligi vult eam Martyrii partem, a bemate et altari seclusam, in quam populus orationis causa secedebat.
Summo cœpit studio... superiores partes ejusdem basilicæ... laborare, Oratorium scilicet quod Chorum vocitant, sedemque pontificalem, altaria congrua, etc.Sunt, inquit , in ipsa urbe... 12. Ecclesiæ, in quibus publicus agitur populi conventus, exceptis Monasteriis in quibus per singula loca orationum domus sunt, quæ certis temporibus ad orationem frequentantur. Beletus de Divinis offic. cap. 2 : Ignorandum non est, quin Oratorium pro ipsa Ecclesia interdum accipiatur, atque etiam quivis locus alius ad orandum constitutus vocetur Oratorium : cujusmodi in suis cœnobiis sibi statuerunt Monachi. Ut ubi corpora Sanctorum requiescunt, aliud Oratorium habeatur, ubi fratres secrete possint orare. Capitul. Francoford. ann. 794. cap. 13 : De Monasteriis ubi corpora Oratoria, ejusmodi Monasteriis ædes sacras adjunctas vocant S. Benedictus in Regula cap. 38. 52. 58. Gregorius M. lib. 1. Epist. 54. lib. 9. Epist. 38. Regula Cæsarii cap. 34. 36. 42. Regula Ternatensis cap. 15. Ardo in Vita S. Benedicti Anianensis num. 39. etc. Olim vero Monachi ad Ecclesias Sabbato tantum et die Dominico confluebant, ut est apud Palladium in Historia Lausiaca cap. 17.
Sciant universi præsentes et futuri, quod in honore B. M. Matris Domini, Parisius in domo nostra Oratorium quoddam construximus, in cujus dedicatione pro victualibus Sacerdotis in capella eadem servientis, dotem assignavimus et annualem redditum.larariavocabant, Persas sua
Ubi dum quadam die isdem venerabilis Comes in Oratoriolo compendiose ibidem exstructo, ut nobilioribus mos est, post matutinos residens hymnos, divinis intenderet theoriis, etc. Vide Justinianum Nov. 131.villaribusseu viculis exstructæ. Capitular. 6. ann. 807. cap. 15 :
De ordine ecclesiastico et officio Missæ, de reliquiis Sanctorum et Oratoriis villaribus. Eadem habentur in App. 1. lib. 4. Capitul. cap. 19. et 20.un PrieDieu. Ordo Romanus :
Quartus vero Scholæ præcepit ad Pontificem, ut ponat Oratorium ante altare, si tempus fuerit : et accedens Pontifex orat super ipsum.Kal. Maii Episcopos Remensis provinciæ, sed et aliarum provinciarum, Compendio convocavit (Carolus Calvus,) et Ecclesiam quam in eodem Oratorio construxerat, cum multo apparatu in sua et Nunciorum Apostolicæ Sedis præsentia ab eisdem Episcopis consecrari fecit. Oratorii autem vocabulo Palatium esse intelligendum, etsi patet ex ipso contextu ; id tamen confirmari juvat ex Literis ejusdem Caroli hac de re, a Mabillonio relatis tom. 3. Annal. Benedict. pag. 681 : In palatio Compendio, in honore gloriosæ