pausa
pausa, ae, f., = παῦσις [root in παύω, to cause to cease, to stop],
- a pause, halt, stop, cessation, end (ante- and post-class. for quies, finis, etc.): Neptunus saevus undis asperis pausam dedit,Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Sat. v. 11 Vahl.): pausam facere ore fremendi, id. ap. Varr. L. L. 7, § 104 (Ann. v. 572 ib.); cf.: quae pausa pugnandi fieret, id. ap. Philarg. ad Verg. G. 4, 188 (Ann. v. 348 ib.): pausam dare loquendi, Lucil. ap. Non. 158, 9; Att. ib. 158, 8: pausam facere, Plaut. Poen. 2, 13 (461); id. Rud. 4, 6, 1 (1205): da pausam, parce misero, id. Pers. 5, 2, 37 (813): vitaï, Lucr. 3, 930: dare pausam conciliis, id. 2, 119: pausam stare fragori, id. 1, 747: pausa parva fit ardoris, id. 4, 1116: bibendae nivis, Gell. 19, 5, 4: pausam pacemque tribuere saevis casibus, Ap. Met. 11, 2, 20 (in Plaut. Trin. 1, 2, 150 (188), the true read. is παῦσαι).—
- II In partic., in the later relig. lang.: pausas edere, in the processions of Isis, to stop at certain stations and sing hymns in honor of the goddess, Spart. Caracall. 9 fin.; so, pausas explere, id. Pescen. 6; cf. pausarius, II.
pausa, ae, f. (παῦσις), I) die Pause, das Innehalten, der Stillstand, das Ende, vitae, Lucr.: pausam facere = aufhören, innehalten, Plaut.; od. = ein Ende machen, endigen, Apul.: pausam facere ore fremendi, Enn. ann. 586: u. so dare pausam ore loquendi, Lucil. 18: pausam dare conciliis, Lucr.: nobis datur bona pausa loquendi, Acc. fr.: iam iam da pausam, Plaut.: pausa parva fit ardoris, hört ein wenig auf, Lucr.: quae denique pausa pugnandi fieret, Enn. fr.: cum bibendae nivis pausa fieret nulla, Gell.: pausam laborum afferre, Fronto. – II) insbes. als t. t. der Religionsspr., die Station bei den Isis-Prozessionen, pausas edere u. omnes pausas explere, alle Stationen mitmachen, Spart. Carac. 9, 11; Pesc. 6, 9. – ➳ Nbf. pausum, ī, n., Corp. inscr. Lat. 8, 18608.
aliquot ibi dierum continuatione laborum suorum accepit ~am
quandocumque diccio incipiens per vocalem sequitur immediate diccionem in vocali terminantem, ille due vocales pro una sillaba computentur, dum tamen debeant conjunctim sine ~a pronunciari
ut clare pandam per ~am tempore quandam
~e sunt quedam tempora vocum tacita, ut dum unus cantat alius tacet
per breves et semibreves et ~as eis appositas
~a ‥ unius temporis unum spacium tegit
tempus est mensura tam vocis prolate quam ejus contrarii scilicet vocis omisse que ~a communiter appellatur
~a est signum vocis proporcionaliter omisse in serie modulacionis
~a longe perfecte occupat tria spacia
tandem vix impetrata dimissione, ad ~am ut defessa egreditur
tu ‥ / salus egris, fessis pausa
utrum domum reversa an ibi acceperit ~am incertum
dum adhuc viveret elegit ~am uno milliario ad orientem monasterii
ut ‥ ~a corporea archiepiscoporum pacatissima appareret, tamquam thalamus cum suis custodibus preparatus
pausa (13) (arch. paussa ), æ, f. (παῦσις), cessation, arrêt, pause, trêve : pausam facere fremendi Enn. Ann. 586, cesser de rugir ; paussam facere Pl. Pœn. 459, sʼarrêter, cf. Rud. 1205 ; pausam dare loquendi Lucil. d. Non. 158, 9, cesser de parler, cf. Lucr. 2, 119 || station [en parl. dʼune procession] : Spart. Carac. 9.
Nec illam Pausam placebat
prolongari. Vide Henric. Stephanum de Latinitate falso suspecta pag. 4. et seq.
Mira sed ejusdem patris decessio nostris
Explanata modis, licuit nec carpere Pausam.
Item psalmodia debet tractim et morose cantari, singula verba
pronuntiando distincte in medio versuum fiat Pausa.PosePoetis nostratibus. MS. :
Ne pout passer isnelle toute,
Grant Pose mistrent à li essir.
Pausée. Guignevil. in Peregr. hum. gener. Ms. :
Et chi ferai une Pausée.
Inter Pausas somni, quas jam ætas non solum exigebat, sed etiam
pro infirmitate aliquotiens premebat, etc. Hinc Reposernostris, pro
dormire, quomodo
Repausaredixit Ailredus Rievallensis in Vita Edwardi Confessoris, de 7. Dormientibus :
Iis quippe 70. annis.... in sinistro latere
Repausabunt. Et Helinandus in Chron. pag. 77 : Quem resuscitatum jussit
vestiri et Repausari.Pausasit vitæ malorum. Vetus Inscriptio, 690. 5 :
Jam datus est finis vitæ, jam Paussa malorum
Vobis quas habet hoc gnatam matremque sepulchrum.
Vita S. Winoci Abbatis cap. 18 : Tandem visere locum venit, quo Pausam
membrorum S. Winocus elegit.Exclusa, vel jus valvulam
exclusædemittendi. Tabular. Casauriense :
Donavimus medietatem de uno molino in fluvio de Orfente cum leva et
Pausa sua, cum forma et sertura, cum introitu et exitu suo. Addit. ad Chron.
Casaur. ex Charta ann. 1047. apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 998 : Ipsa
suprascripta res.... cum vinea, et pomis, et arboribus, et cum molinis, et formis, et
Pausis, etc. Vide Paxera.De meridie adicimus ei terminum in ipsa gleva, et vadit per
ipsam serram quæ vadit per Bacieros, et sic pervenit ad Pausam Guillelmi.Pauset die
dominico usque in secundam feriam.
Intromitti se, Pausandi simul et hospitandi gratia.......
exoravit.Pausare, dormire,
reposer. Aldhelmus de Laudibus virginitatis cap. 12. de S. Ambrosio :
Infantulus cum in cunis supinus quiesceret, ex improviso examen apum ora
labraque sine periculo Pausantis complevit. Vita S. Tillonis Monachi n. 22 :
Cum quadam nocte omnes Pausare cœpissent fratres.
Post sextam
eant in dormitorium ad Pausandum, et dum pulsatum fuerit signum surgant et provideant
necessitatibus suis.Nec
sinit Pausare noctu mergus alte garrulus.Quando recitantur Pausantium nomina. Cassianus
Collat. 2. cap. 5 : Memoria et oblatione Pausantium judicaretur indignus.
Ita Pausanteshabent Commodianus Instr. 42. Petrus Blesensis serm. 29. et S. Bernardus serm. 18. in Cant.
Pausare, in tumulo quiescere. Vetus Inscriptio 1050. 9 :
M. M. Aureliæ Pum. Vitaliæ matri piissimæ quæ vixit annis xx.
Julianæ conjugi sanctissimæ, quæ vixit annis xx. et dominæ sororis quæ vixit
annis ii. Aurelius Eusebius contra votum fidel. Pausam. Traditiones
Fuld. lib. 2. cap. 239 : Monasterium S. Salvatoris, in quo egregius martyr Christi
Bonifacius sacro Pausat corpore. In MissaliOratio pro spiritibus Pausantium,
Concremare tanti
patris Pausatorium studentes. Theodericus Mon. in Hist. Invent. S. Celsi Episc.
Trevir. n. 16 : Cum diu noctuque Fratres.... in Pausatorio justorum..... divinum
frequentarent officium. Diedericus Monachus de Illatione S. Benedicti cap. 7 :
Ut quantocius loco renovato clementissimus habitator Pausatorium quod sibi
delegit..... libens revisere dignaretur.Actum in Episcopali domo in Pausatorio vel cœnaculo dom. Episcopi.Vix relinquitur
necessitati naluræ, quod corpusculi Pausationi sufficiat. De Obitu Angeluciæ
apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1706 : Postea pusillum quievit. Post hanc
Pausationem clamavit et dixit, etc. Vide Incisio.dormitio. Kalendarium Romanum vetus apud Allatium de Hebdom. et Dominic. Græc. pag. 1491 :
XVIII. Kal. Sept. solemnia de Pausatione sanctæ
Mariæ.Ubi duobus diebus exercitu Repausato,
etc.Et Pausant arma sua
josum. Gall. pausat, cessat. Luitprandus in Legat. cap. 7 :
Pausanas exigis, quas nec te exigere, neque nos concedere ratio ipsa
compellit.pausas,
pausément. Statuta Synodalia Nicolai Episc. Andegavens. ann. 1272 :
Pausatim faciant cum
campana pulsari. Pausate, dixit eadem notione Arnobius lib. 5. adversus Gentes.Albellus cum tilia juxta crucem ad
peregrinorum et quorumdam viatorum ibi plantata est requiem et Pausidium.pausatur. In sigilli Hugonis Ducis Burgundiæ et Albonii Comitis Chartæ ann. 1189. appensi aversa parte exstat Castellum tribus instructum turribus, quas inter exarati leguntur hi characteres, , in circulo vero,
Sigillum Hugonis Comitis Albonii. Exstat apud Perardum in Chartis Burgundicis pag. 262.