salinaria
Gabella, Tributum ex sale, in Testamento Guillelmi D. Montispessulani ann. 1212 :
Remitto etiam in perpetuum, et solvo Salinariam, et omnia spectantia ad
Salinariam, ita quod unusquisque habitantium in villa Montispessulani, et in castro de
Latis, et ibi venientium, possit salem emere et vendere sine omni contrarietate, et
inquietudine. Concilium Avenion. ann. 1209. cap. 5 : Pedagiis, guidagiis,
Salinariis, et aliis indebitis exactionibus. Concilium Arelatense ann. 1234.
cap. 22 : Item statuimus ne aliqua pedagia vel Salinaria per Arelatensem provinciam
accipiantur, nisi quæ apparent Imperatorum, Regum, vel Principum, vel Lateranensis
Concilii largitione concessa, etc. Adde Concilium Insulanum ejusd. anni cap. 10.
Quod
dictus Consolatus et jus civaeri, bladorum, leguminum et aliorum, prout et de quibus
soliti sunt præstari libragium herbæ, ac Salinagium, etc.In primis enim nobis acquisierunt usagios villæ Trenorchiensis, videlicet
Saunariam, furnos, bichonagium, ventariam, melendina, etc.Saunariasignificet Laniarium, Gall.
Saunarest mactare,
la Saunariédicitur : ea certe notione occurrit in Transact. ann. 1292. inter Reg. Carolum II. Comit. Provinc. et Capitulum S. Salvatoris, ex Schedis Pr.
Item domus Sanciæ quæ sita est in
Saunaria. Pro tributo ex sale probabilius usurpari videtur in Charta ejusd. Caroli
ann. 1291. apud Pittonem Hist. Aquens. pag. 170 : Volumus in posterum homines...
esse immunes taschis, lædis, cossis, pedagiis, boagiis, Saunariis et personalibus
cavalcatibus. Droit de Saunelage, in Aresto Parlamenti Redon. ann. 1573.seu gabella salis, in Concilio Avenionensi ann. 1209. cap. 6. in Charta Sancii Regis Majoricar. ann. 1311. ec apud Gregorium de Verbor. signific. cap. 26. tit. 40. lib. 5.
Cum... Salinariis, exitibus et regressibus,
etc. Ubi et de puteo salinario, unde sal hauritur, potest intelligi. Sponte vero
pro Salinariislegerem
Salictariis, in alia ann. 963. ibid. pag. 700.
Gabella, tributum ex sale. Charta ann. 1358. ex Bibl. reg. :
Item
Salinerium regium, quod colligi consuevit in pluribus locis, valens quatuor libras
communiter annuatim. Vide mox Salinum 2.Salinarium Heduorum dixit
Joan. Sarisberiensis Epist. 196.Piscatores aliunde pisces
deferentes, et Salinarii sint in pace, nisi quodlibet maleficium fecerint, unde oporteat
eos respondere. Charta Ildefonsi Comitis Tolos. ann. 1141. apud Catellum in
Hist. Comit. Tolosæ pag. 192 : Salinarii istius villæ, qui attulerint salem,
descarguent ad salinum, et statim pagentur, etc.
A singulis Salinariis unam cupam salis,
etc.Salinariusdictus est Philippus VI. Rex Fr. quod aliquot salinaria horrea intra regni fines ann. 1331. instituerit, unde sal emeretur statutumque vectigal solveretur, quo facilius bellorum impensis subveniret. Vide Gabella salis in Gablum. Chartul. V. S. Vedasti Atrebat. pag. 68 :
Dominus Rex Rhilippus vendidit salem, hoc
est notorium : unde in vulgo fuit proverbium, quia Rex erat Salinarius. Eadem de
causa Salinatorcognominatus M. Livius, teste Livio lib. 29. cap. 37.
Salinarius, Gall.
De vinagio et pissonagio Saunariorum. Omnes Saunarii qui vendunt sal
in archis et in grenariis, debent xii. den. etc. Regest. Censuum
Carnoti : Les Sauniers qui vendent au marché du sel, etc.Quandam Salinarem
terram.... donatione tradidit legaliter facta. Vide Salaricia terra.Et in Salce majore puteo uno, ubi Brumo dicitur Salinare.