scholares
οἱ εἰς τὸ διημερεύειν τὲ και διανυκτερεύειν εν τῇ αὐλη
ἀποκέκριντο, οὓς δὴ Σχολαρίους ἀποκαλοῦσιν, ut loquitur Agathias lib. 5. pag.
154. 1. edit. Sulpitius Severus lib. 1. cap. 1. de S. Martino : Armatam militiam in
adolescentia secutus, inter Scolares alas sub Rege Constantio, deinde sub Juliano Cæsare
militavit. Monachus Sangallensis de Carolo M. lib. 1. cap. 12 : Ipsis
quoque manducandi finem facientibus, militares viri, vel Scholares aulæ
reficiebantur. Ardo Monachus in Vita S. Benedicti Anianensis cap. 1 : Hic
pueriles gerentem annos præfatum filium suum in aula gloriosi Pipini Regis Reginæ
tradidit inter Scholares nutriendum. Septima Synodus act. 1 : Εἰσελθόντων οὖν τῶν βασιλέων, καὶ τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων, σχολαρίων,
ἐξκουβιταρίων.
Duorum quoque avunculorum ejus Gundelandi et Landrici nomina præfiximus, qui
primatum pugnæ istius regionis tenuisse memorantur, quos Græci Scholares, nos quoque
Bellatores vocamus.Statuimus insuper, quod portio, quæ in festis duplicibus datur
et dari consuevit canonicorum familiæ, et Scholaribus de cantu, ac aliis clericis et
officialibus assuetis, detur et dari habeat illa die festi ..... Volumus etiam quod
magister Scholarum de cantu, non possit ipsam portionem, quæ debetur in dictis
festivitatibus Scholaribus suis, aliquatenus retinere. Hinc qui iis præerat
Caput Scholarisdicitur in Synodo Helenensi ann. 1207. tom. 3. Conc. Hispan. pag. 198. Vide in Caput et supra in Schola.
Amplector
Scholarem, prosequor Archidiaconum, deosculor Abbatem, assurgo Episcopo, revereor
Cardinalem. Ita porro proprie dicti in Monasteriis Novitii Monachi, qui in
Scholis Monasticis erudiebantur, in Martyrologio Fuldensi apud Browerum pag. 139.
Acolyti, Scholares Vita Notgeri Leodiensis Episcopi : Quanta
fuerit Notgero in educandis pueris, Scholaribusque disciplinis instruendis sollicitudo,
hinc probatur, quod semper, dum in via pergeret, longe seu prope, Scholares adolescentes
secum ducebat, qui uni ex Capellanis suis, sub arctissima parerent disciplina : quibus
etiam librorum copiam, cum cæteris Scholaribus utensilibus circumferri faciebat.
Robertus de Sorbona in Serm. de Conscientia : Non habetur pro Scholari Parisius,
qui ad minus non vadit bis in hebdomada ad scholas.
Perlectus est hic liber... præsente etiam societate laudabili
bazalariorum et Scholarium liberalium artium de studio Paduano. Adde Litteras
Caroli Johannis Franc. Reg. primog. ann. 1358. tom. 3. Ordinat. pag.
237.De
pulsantis, de Scolariis, de reliquis Clericis, seu Laïcis nostris, etc. Mox,
totam ait Monasterii familiam dividi in Famulos, vel
Matricularios, Fratres, Vassallos, Hospites, Pulsantesvel
Scholarios, et in
Provendarios.
Scholarios, de quorum muniis agit Caroli M. Capit. admonit. ad Episc. cap. 5 :
Ut ipsi Presbyteri tales Scholarios habeant, id est, ita nutritos et insinuatos,
ut si forte ei contingat non posse occurrere tempore competenti ad Ecclesiam suam,
officii causa persolvendi, id est, Tertiam, Sextam Nonam, et Vesperas, ipsi Scholarii et
signum in tempore suo pulsent, et officium honeste Deo persolvant. Adde cap. 7.
Riculfus Suessionensis in Statutis ann. 889. cap. 16 : Monemus præterea, ut
Presbyteri.... Scholarios suos modeste distringant, caste nutriant, et sic literis
imbuant, ut mala conversatione non destruant : et puellas ad discendum cum Scholaris
suis in schola sua nequaquam recipiant.Omnes
pelliparii totius Arelatis... et eorum Scholares jurent, quod, etc. Statuta
Massil. lib. 2. cap. 40 : Constituimus quod omnes draperii et eorum Scholares
jurent... pannos, quando ipsos vendent, extendere supra bancum.Ibi 4. ordines sunt constituti, scilicet
Prædicatorum, Minorum, Trinitatis, et Scholarium. Martinus Polonus in Honorio
III. PP. : Anno quoque ejus tertio ordinem Vallium Scholarium confirmavit, quem
Guillelmus quidam Anglicus incœpit, qui Parisiis Scholaris fuerat, postmodum in
Burgundia rexerat, et tandem cum Scholaribus suis ad eremum convolavit, et formam
vivendi ex diversis religionibus, suis et sibi elegit. Vide Aubertum Miræum lib.
1. Origin. Monastic. cap. 15. Brolium lib. 3. Histor. Parisiensis pag. 655. 2. edit. et
Cæsarem Egassium Bulæum tom. 3. Hist. Universitat. Paris. pag. 15.sectareprobatur et damnatur in Concilio Herbipolensi ann. 1287. cap. 34. et in Salisburgensi ann. 1274. cap. 16. et ann. 1290. cap. 3. ubi eorum pravi mores et doctrina recensentur.
Item omnibus et singulis
prælatis Scholares Vagos, qui goliardi vel histriones alio nomine
appellantur, per quos non modicum vilescit dignitas clericalis, ullatenus recipiant,
etc. Vide Haltaus. Glossar. German. voce
Pro
signo Libri Scholaris, quem aliquis paganus composuit, præmisso signo generali libri,
adde ut aurem cum digito tangas, sicut canis cum pede pruriens solet ; quia non immerito
infidelis tali animanti comparatur. S. Wilhelmo in Constit. Hirsaug. lib. 1.
cap. 21. Liber sæcularis, eadem notione dicitur.