tonsura
tonsura, a shearing, clipping, trimming
tonsūra, ae, f. [tondeo],
- a shearing, clipping; a pruning, trimming: quidam in anno bis tondent (oves) ac semestres faciunt tonsuras, wool-shearings, shearings, Varr. R. R. 2, 11, 8: primae lana, Plin. 28, 8, 29, § 115: capillorum, Ov. A. A. 1, 517: vitis, Plin. 17, 27, 45, § 257; 16, 37, 68, § 175.
tōnsūra, ae, f. (tondeo), I) das Scheren, Abscheren, Bescheren, die Schur, lanae (Ggstz. vulsura), Varro: ovium, Varro LL. u. r.r. Colum. 7, 4, 7: capillorum, Ov.: tonsura vel rasura capitis, Cael. Aur.: Plur., semestres facere tonsuras (ovium), Varro r.r. 2, 11, 8. – II) das Beschneiden, der Bäume, Plin. 16, 175 u.a.
a schavynge , barbitondium, ~a
in prima ~a confertur ordo clericalis
debet habere ij d. ‥ propter ~am et tracturam ovium
de lana fracta ‥ collecta in ~a ovium(
in ~a de le Elmheye vij d.
pro lucracione et ~a pratorum
in ~a unius pecii panni blevetti
in ‥ iiij pannis pro menestrallis ‥ cum ~a et cariagio ‥ emptis(
in ~a ‥ robarum et garniamentorum
pro ~a unius duodene de stragulis
Johanni T.sherman ‥ pro molura et ~a cclxx pannorum ‥ cum forpicibus
moneta per ~am corrupta renovatur
quod nulla fiat ~a de nova moneta sub periculo vite et membrorum
antequam Judei Anglie pro ~a monete capti essent
quod denarius Anglicanus ‥ rotundus et sine ~a ponderabit xxxij grana frumenti
considerate habitum, ~am, et mores principum ‥ luxuriosos
militares viri mores paternos in vestitu et capillorum ~a derelinquerunt
tam mulieribus ‥ quam ‥ maribus ad aures et oculos ~a rotunda
concordatum est ‥ quod omnes Anglici in hac terra ‥ ~am gerant Anglicorum
laica et inordinata quam gestas ~a doloris tui est causa
qui ordinati sunt a Scottorum vel Britonum episcopis qui in ‥ ~a catholici non sunt, adunati aecclesiae non sunt
postquam [Cuðberhtus ] ‥ ~ae ‥ Petri formam in modum coronae spineae ‥ susceperat
assumpta Templariorum ~a
si quis vero inventus fuerit comam nutriens ‥ si ‥ ~am non resumpserit ‥ suspendatur
inventi fuerunt in laico habitu et sine ~a
parvos clericulos primam ~am habentes ‥ igne supposito cremaverunt(
pro ~a et burra pannorum ad sellas ‥ et pro eisdem ~is et burris ducendis ab E. usque L.(
aquam ‥ in qua lota erat ~a barbe ‥ sancti viri
J. B. captus ‥ pro ~a denar' cum qua inventus fuit et quam ‥ dicit se a S. aurifabro ‥ recepisse
J. habebit et asportabit arbores crescentes et ~as super eandem ripam ‥ salvo eo quod antequam aliquid asportare [? l. asportari ] faciat de arboribus vel ~is predictis ‥
platam de ~a monete ‥ conflatam
ad firmam dimittimus ‥ subboscos et ~as arborum
tōnsūra, (16) æ, f. (tondeo), action de tondre [les brebis, les cheveux], tonte : Varro R. 2, 11, 8 ; Plin. 28, 115 || taille des arbres : Plin. 16, 175.
- 1. (niet-klass.) het scheren, het snoeien;
- 2. (Mel.) tonsuur, kruinschering.
Nulla persona audeat seu
præsumat Tonsuram adulteram portare. Comam subdititiam intelligo, qualis tunc
temporis gerebatur, et cujus usus recens admodum erat, cum hic prohibeatur : nisi malis
hoc statuto vetitum esse ne quis se clericum simulet.Petrus Apostolus ad humilitatem docendam caput desuper tonderi
instituit. Quæ quidem Tonsura Petri, non alia est ab ea, quam
Coronam Clericalemappellamus. Vide Germannum Patriarcham in Theoria Eccles.
Hujus autorem in Hibernia Subulcum Regis
Loigeri, filii Nil, (Nell) extitisse Patricii sermo testatur, ex quo
Hibernienses pene omnes hanc Tonsuram sumpserunt, ut est in Libro Canonum
Cottoniano, quem laudat Waræus ad Synodum S. Patricii. At Patricius tonsuram Romanam
conatus est revocare, ut patet ex Synodo ejusdem cum Auxilio et aliis celebrata can. 6.
Vide Capitula Theodori Cantuar. cap. 80. et quæ de hac tonsura scripsit Mabillonius ad
tom. 3. SS. Ordinis S. Benedicti § 1.Statuimus insuper ut clericus ...... talem Tonsuram ferat, quod
gradum non habeat ; sed dirigatur in gyrum, ita quod capilli, qui inter superiorem et
inferiorem tonsuram remanent, propter suam rotunditatem, merito possint dici
mona.... Desunt reliqua.Oblatorumordinem apud moniales, ab abbatissa coram testibus tondebantur ; quam tonsuram dehinc perpetuo deferebant. Charta ann. 1308. tom. 2. Hist. Cassin. pag. 624. col. 1 :
Raynaldus Scarparolus..... et Maria uxor ipsius Raynaldi, volentes se a
seculo ad Dominum convertere, et in dicto monasterio ipsi Deo servire, bona sua et
spontanea voluntate obtulerunt se et bona sua dicto monasterio S. Mariæ monialium de
Palacziolo, et professionem in manibus olim domnæ Mendulæ, quæ tunc erat abbatissa
ipsius monasterii, fecerunt, et in signum oblationis et conversionis eorum, Tonsuram,
sicud alii oblati dicti monasterii deferunt et deferre consueverunt, de manibus ipsius
abbatissæ Mendulæ receperunt, præsentibus ibidem bonis hominibus vocatis pro testibus,
et sororibus suis monialibus ipsius monasterii.Tonsura vero nemorum ab hominibus
Montispessulani nullatenus fiat. Charta ann. 1364. e Tabulario B. M. de
Charitate : Donavit terram de Miniers cum suis juribus, aisiis et pertinentiis
salva et reservata Tonsura nemoris d'Artenne. Inventarium Chartar. Reg. ann.
1482. fol. XX.
Alia compositio facta inter dictos abbatem et conventum S.
Dionysii et comitem Bellimontis super venditione Tonsuræ vel scissuræ nemorum Farridel
et de Maffliers. Charta ann. 1487. ex Chartul. 23. Corb. : La justice et
seigneurie totale en demourra.... ausdits Religieux, abbé et convent (de Corbie).....
avec le pourfit, Tonture et despouilles desdits arbres.Tondente, in Charta ann. 1307. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 182 :
Comme nous aions à présent
mestier de marrien à maisonner, et à nostre requestre il plaise.... que nous aiens la
Tondente de vij. arpens de bois à penre en la forest dou val de Lis.tōnsūra ae, f
- tondeo, a shearing, clipping, trimming: capillorum, O.