caorcini
Extirpare volentes de finibus Regni nostri usurariam pravitatem, quam quosdam
Lombardos et Caorsinos, aliosque complures alienigenas in eodem Regno publice
intelleximus exercere, mutuantes pecuniam obligatam sibi pignoribus ad usuram, et
habentes ad hoc domos specialiter deputatas, in quarum extorsionibus usurarum valde
prædictum depauperant regnum, etc. Quo Edicto a Regno proscribuntur duobus
mensibus post ejus proclamationem. Mox additur : Non inhibemus tamen quin
mercatores Lombardi, Caorsini, et alii undequaque pro suis negotiis et mercaturis
legitime exercendis in regno nostro morentur, pacifice veniant et recedant, etc.
Inhibentes ne quis in domibus, vel in
locis, aut in terris Ecclesiarum Lombardos, aut alios advenas, qui vulgariter Caorcini
dicuntur, usurarios manifeste receptare præsumat.Horum etiam pestis abominanda adeo invaluit in Anglia,
inquit Matthæus Paris ann. 1235. ut vix esset aliquis, qui retibus illorum jam non
illaquearetur. Circumveniebant enim in necessitatibus indigentes, usuram sub specie
negotiationis palliantes, etc. Mox subdit formulam qua debitores sibi obligabant.
Adde Matth. Westmon. ann. 1232. sub finem. Hos demum proscripsit ab Anglia Henricus III.
ann. 1240. ut auctor est idem Matth. Paris pag. 355. a quo postmodum, Papæ, ut ait,
interventu, revocati sunt ann. 1250. sed mox ob immensas et detestabiles usuras iterum
proscripti et carceri mandati sunt anno 1251. Henricus III. Brabantiæ Dux testamento suo
ann. 1260. quod exstat apud Miræum lib. 1. Diplom. Belg. cap. 84. cavit, ut Judæi et
Cawarsinide terra Brabantiæ expellerentur. Statutum Caroli II. Regis Siciliæ contra Judæos, datum Andegavis 8. Decembris ann. 1289 :
Præcipimus ut expulsio
prædicta extendatur ad omnes Lombardos, Caturcinos, aliasque personas alienigenas,
usuras publice exercentes, etc. Ubi notandum Caturcinosappellari, qui aliis
Caorcini, Matthæo Paris
Caursinidicuntur. A Cadurco, scilicet, Gallice
Cahors, Occitaniæ urbe celebri, in qua ii commercia sua exercebant ; unde postmodum Monpessulanum, ac deinde Nemausum translati, ut infra in
Langobardusdocemus : cujus quidem nomenclaturæ etymon firmat Dantes in Inferno cant. 11. amplectiturque Cleyracus ad Leges maris pag. 226.
Caorsina, aut
Corsina, Florentina deducendum censeant : quæ cum aliis ejusdem urbis, et provinciarum vicinarum familiis, in universa propemodum Europa, mercaturæ operam dederit. Nam licet
Lombardorumappellatione omnes mercatores Italici, in Regnis Italiæ finitimis, et longinquis, fœnus exercentes, agnoscerentur ; erant tamen ii distincti in Societates, ex inito invicem pacto et fœdere, quæ vulgo familiæ nobilioris, penes quam summa mercaturæ erat, nomine donabantur. Unde crebro legere est Societates
Amanatorum, Acciaivolorum, Bardorum, Corsinorum, etc. apud Joan. Villaneum, præsertim. lib. 11. cap. 137. ubi Societatem
Corsinorummemorat. Familiæ Corsinæ Florentinæ meminit etiam Ugolinus Verinus lib. 3. Illustratæ Florentiæ :
Clara Sophocleo stirps est memoranda cothurno Corsinæ sobolis, nulli virtute secunda. Lombardiet
Caorcinivocentur. De Caorsa Dantes in Inferno cant. 11. apprime intelligi potest, quanquam de Cadurco accipiat Benevenutus Imolensis in Comment. Mss. a Muratorio ibidem quo supra col. 891. laudatis. Caorsam rursus spectare videtur Dictum vetus inter urbium quarumdam dicteria ex Cod. Ms. Bibl. S. Germ. Prat. sign. 1520.
Usurier de Chaorse, Li Sathanas m'i engenra, Et de illuec il m'aporta A Chaourse, où on me nourri, Dont Chaoursiere dite sui : Aucun me nomment convoitise. Corssin, pro
Banquier, Argentarius, trapezita in Charta Henr. de Autigniaco milit. ann. 1302. ex Chartul. Sabaud. fol. 106. v° :
Nous avons heu et receu de Pieire de
Monmelian clerc payant eu non de mons. le conte de Savoie mil quatre cens livres de
Tornois par la main Estevenet Cellet, Bertholmeu Guiot et Abelon Malabaille Corssin de
Bourc, as queux eles sont payés par nostre volunté. Chonin, pro Chaorsinvel
Caorcin, eadem notione, in Ch. ann. 1312. ex Cod. reg. 10197. 2. 2. fol. 71. v° :
Nous Florens Berthaut sire de Malines faisons savoir... que nous tenons... en
fief... de M. Jehan duc de Lothrike, de Brabant et de Lembourch... la voerie et le
seignerie de Malines,... le marchiet du seil, du poisson et des bestes, les Chonins, les
Lombars et les Juys. Caoursin vero pagus Cadurcensis dicitur, in Ch. ann. 1340.
ex Reg. 71. Chartoph. reg. ch. 366 : Cent livres Tournois de annuel et perpétuel
rente à prendre sur la trésorerie ou recepte de Pierregort et de Caoursin. Alia
ann. 1360. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1439 : Item Caoursin, où a deux citez,
Caours et Montauben.Caorsiniusurarii passim exagitarentur, proscriberentur, et in carceres compingerentur, nata videtur familiaris nostris loquendi formula :
Enlever quelqu'un comme un Corsin, cum aliquem
in carcerem per vim abductum dicimus : quanquam non desunt qui eam referant ad corpora Sanctorum, seu Divorum reliquias, quæ ad majorem venerationem humeris Sacerdotum et Magnatum deferri in sublime solent, quomodo apud Plautum in Milite glorioso :
Ducite istum : si non sequitur, rapite sublimem foras. Hontheimpag. 49. col. 2 :
De Cauvuercinis et usurariis. Item
præcipimus districte ut se contra Cauvuercinos ita habeant, sicut in generali concilio
est statutum.
Cowertschen.