capabilis
căpābĭlis, e, adj. [capio], = capax (late Lat.):
- infirmitatis capabilis (Dei virtus), Cassiod. Hist. Eccl. 1, 14: malitiae capabilis, id. ib. 1, 14.—
- II Pass., comprehensible, Aug. contr. Maxim. 2, 9.
capābilis, e (capio), I) faßbar, greifbar (Ggstz. incapabilis), Augustin. c. Maxim. 2, 9. § 2. – II) für etwas empfänglich, m. Genet., Cassiod. hist. sacr. 1, 14 u.a. Eccl.
capax qui facile capit, ~is qui facile capitur
Deus ‥ quem nulla celestium vel terrestrium aut infernorum vota fallere possunt, quanto magis cor hominis unius †~e [(v. l. culpabile ]
aveto, salubri luce capabilis, / Augustine placabilis(
căpābĭlis, e (capio), saisissable : Aug. Maxim. 2, 9 || capable de, susceptible de : Cassiod. Hist. eccl. 1, 14.
Capax, qui facile capit.
Capabilis, qui facile capitur. Est igitur Capabilis, qui capi et comprehendi potest : e contrario,
Incapabilis, incomprehensibilis. Gloss. Græc. Lat.
Incapabilis. Voces sunt Arianis familiares. Sanctus Augustinus libro tertio contra Maximin. :
Aisti de filio :
Vidit ergo Patrem, sed Incapabilem : nec attendis, quia etsi vidit Incapabilem, quem,
sicut putas, capere non potuit ; non tamen invisibilem, quem videre potuit. Tu autem
nobiscum non de Capabili et Incapabili.... disputabas. Idem Serm. 6. de
Sanctis : Ligavimus Incapabilem 'filum virginitatis. Facundus Hermianensis
lib. 1. cap. 4 : Qui ergo concedunt, quia Deum Virgo genuit, quod Incapabile est,
etc. Ita vocem Capabilisea notione usurpavit Goldscherus Monachus in Vita S. Valerii Episcopi Trevirensis num. 7 :
Ut ... ad agnoscendam Dei veritatem
Capabilem aperiret sensum. Eadem verba habentur in Vita S. Eucherii Episcopi
Trevir. apud Bosquetum. Paulinus Aquileiensis in Epist. ad Carolum Mag. præfixa lib. 1.
contra Felicem Urgelitanum : Hujus nimirum rejecta pestis fellivomæ amaritudinis
crapula, Capabilia mei stomachi refrigerasse receptacula modo mirabili contemplatæ facie
suffusus venustatis rubor declarat. Rupertus lib. 10. de Divin. Offic. cap. 10 :
Constat igitur, quod Spiritus sanctus humanæ animæ Capabilis sit, ejusque
penetret interiora, ut pote quam illa bibit, id est, in interiora suæ substantiæ
recipit. Ibid. cap. 20 : Capabilis enim, ut superius jam dictum est,
humano vel angelico spiritu, Spiritus sanctus est. Atque inde Galli nostri vocem
Capablehauserunt cum de viro docto verba faciunt, ut qui facile scientias capiat ac comprehendat.
Hoc speculum fabricatur .... quod ut Capabilius fiat,
etc.