compagnia
Compagniæ projiciunt symbola, sumunt arma.
Quod sentientes Pisani Compagniam cum Florentinis fecerunt per xl.
annos duraturam, et multa sibi promiserunt et juraverunt invicem
observare.Ruptarios, seu militarium turmas, cujusmodi erant eæ, quas anathemate non semel damnarunt Summi Pontifices Bullis suis, quæ habentur in Chartophylacio Regio, in scrinio, cui titulus,
Contra magnas societates et Compagnias. Hæ potissimum floruere sub Carolo V. Rege Franc. sicque describuntur in Chronico MS. Bertrandi Guesclini :
Mais ou noble Royaume avoit confusion D'une grant Compagnie, et estoient foison, Gens de maint pays et de mainte nation, L'un Englois, l'autre Escot, si avoit maint Breton, Hanuyers et Normans y avoit à foison Par li pays aloient prandre leur mansion,
Et prenoient par tout les gens à raençon, Vingt-cinq Capitaines trouver y pouvoit-on. Chevaliers, Escuyers y avoit ce dit-on, Qui de France exillier avoient devotion, Et il n'y demeuroit buef, vache, ne mouton, Ne pain, ne char, ne vin, ne oye, ne chapon, Tout pillart meurtrier, traiteur, et felon Estoient en la route dont je fais mention. Postmodum Compagniasistas in Castiliam traduxit idem Guesclinus, quibus a candida Cruce, qua insigniri voluit, nomen sumpserunt
de Compagnie blanche. Idem Chronicon :
Et je vous chanteray une bonne chançon De Bertrand de Glaiequin, dont je fais mention, De la Compagnie blance, dont je fu compaignon, Il n'y avoit en l'Ost Chevalier ne garçon, Qui ne portast la Croix blance comme coton, Pourtant la Blance Compaigne les apeloit-on. Vide editum Chronicon ejusdem Guesclini pag. 181. 183. Matthæum Villaneum lib. 9.
cap. 109. lib. 10. cap. 84. 92. 94. Chronicon Petri IV. Regis Aragon. lib. 6. cap. 10.
etc.Sub his diebus surrexit in Francia illa famosa Societas, quæ Gens sine capite
vocabatur ; quæ primo parva, postea magna aggressa, magnam Franciæ partem occupans sine
legibus, expulsis vel subactis locorum Dominis, subjugavit ; erantque non tantum de una
gente vel natione, sed de pluribus regionibus congregati. Ann. 1361 :
Magna et famosa Comitiva de diversis nationibus adunata, etc. Adde eumdem
anno 1369. Henricus de Knyghton ann. 1361 : Eodem tempore crevit quædam Societas
virorum fortium, vocata Societas fortunæ, et per quosdam vocata est La Grant Companie :
et adunati sunt de diversis partibus non habentes unde vivere, etc. Adde eumdem
ann. 1366. Vitam Innocentii VI. PP. pag. 127. 128. Edit. Bosqueti, Albertum Argentinensem
ann. 1354. Waddingum ann. 1364. num. 1. 2. Ammiratum tom. 2. de Famil. Neopolitan. pag.
239. Gariellum in Episcopis Magalonensibus pag. 405. et seqq. etc.