franchire
Francumfacere ex servo, manumittere, Gallis
Affranchir. Gloss. Lat. Gall. :
Franchio, manu et ore manumitto a
consuetudine Legis Salicæ Joannem Pithion de Vico hominem meum, et suos legitime natos,
et ad sanum intellectum reduco, ita ut suæ filiæ possint sibi succedere : dictumque
Joannem et suos natos constituo homines meos francos et liberos ab omni usagio bono vel
malo Legis Salicæ, et pro hac manumissione et franchesia habui et recepi 18. libras
Viennensium bonorum, etc. Adde Consuetudines et Libertates Baugiaci apud eumdem
pag. 63. Charta Theobaldi Comitis Campaniæ 1222. in Tabul. Campan. : Not. quod ego
Joannem de Meldis Monetarium et Margaretam uxorem ejus, Franchivi et liberos esse
concessi ad vitam eorum, ita quod singulis annis reddent 50. sol. in nundinis Maii. Per
hoc autem volo et concedo, ipsos esse liberos et immunes et quitos, quamdiu vixerint, ab
omni tallia, tolta et demanda, et custodia villæ, turris et gabiolæ, etc.
Manumisimus, Franchiavimus... omnes et singulos.Francomatos, captivos libertate donatos appellabant nostri in Regno Hierosolymitano. Assisiæ Hierol.
Et de
ceaus, qui s'avouent pour Frangomates, ou Esclafs franchis, ils doivent porter lettres
scellées dou Visconte, ou dou Bailli de la contrée, en quoi ils sont, coment ils sont
frans, à ce que l'on ne les puisse arrester.Nos Guido
Vicec. Thoarc. notificamus universis, quod nos homines B. Hilarii de la Coinderie, et
hæredes ipsorum, et tenementa et arbergamenta ipsorum, spectantia ad Ecclesiam memoratam
exemimus, et Franchivimus in perpetuum ab omnibus excubiis Castri Thoarcii, et ab omni
talliata, propter talleiam terrarum nobis debitam de jure in nativitate B. Joan. Bapt.
item ab auxilio et quæsta Baillivorum Thoarcii, et a panagio ipsos similiter duximus
Franchiendos, etc.
Nos
Humbertus Dominus... de Villars, confitemur quod antecessores nostri Franchiaverunt
villam de Marliaco. Litteræ Philippi VI. Franc. Reg. ann. 1328. tom. 2.
Ordinat. pag. 20 : Et se il avenoit que nous Enfranchissiens aucuns de ladite
ayde, nous voullons que ladite franchise tiengne leu a noz dites bonnes gens de
Paris.Le traittié du mariage du cousin prochain de
Jehannin le Begue et d'une femme de la ville de Hangest étant fait, ledit Jehannin fu
prié qu'il lui pleust admener ladite femme à l'église pour la plevir et Franchir, ainsi
qu'il est accoustumé à faire au lieu..... Apres les plevines ou affiances faites,
etc. Ubi fortassis legendum Fianchir. Vide supra Fiancialia. At
Michault Potier s'obliga... en trente huit solz
Tournois par an de rente à héritage, à condition d'icelle rente povoir Franchir,
touteffois qu'il plairoit audit Potier, ses hoirs, etc. Icellui Potier offry au
suppliant les deniers dudit franchissement, etc.