proba
proba, a proof (post class.)
prŏba, ae, f. [probo],
- a proof (post-class.), Amm.21, 16, 21; Cod. Just. 12, 25, 1.
proba, ae, f. (probo), die Prüfung, Probe, Amm. 21, 16, 21. Cod. Iust. 12, 25, 1. Cod. Theod. 6, 31, 1.
quod ipse Robertus Draac ‥ daret vadium et plegios ad ~am illam prosequendam
r. c. de iij quart’ frumenti de exitu de ~a; et de exitu grangie lxxiij quart’ iij buss’ frumenti cum curallo(
de vij buss’ dim’ vescarum de exitu de ~a
1 prŏba, æ, f. (probo), épreuve, essai : Amm. 21, 16, 21.
Epreuve,
montre,
Per omnes provincias edictum generale
misimus, ut ab stratoribus unus tantum solidus Probæ nomine posceretur. Ammianus
lib. 21. extremo : Eique (Joviniano) vehiculo insidenti, quod portabat
reliquias Constantii, ut Principibus solet, annonæ militaris offerebantur indicia, ut
ipsi nominant Proba (melius probæ) et animalia publica monstrabantur,
etc.Publicam
accusationem faciat, ne Proba militum secundum præceptum Imperatoris completa
sit.Memores modi examinationis, sive Probæ de ligno quod habetur, et cum
magna devotione, tanquam foret de vero ligno Dominicæ crucis,... colitur.... per ignem
et aquam experimentatum, concluserunt et terminarunt concorditer, ad consimilem modum
examinationis sive Probæ fore et esse procedendum. Litteræ Johannis de Thurena
ann. 1429. apud Marten. tom. 2. Anecd. col. 1732 : Dominus Rodericus in
comessationibus mutuis faciebat fieri Probam sive credentiam dicto dom. Ægidio, licet
sibi non consuevisset fieri Proba sive credentia, nec esset status seu dignitatis quod
ei fieri deberet ; unde assistentes præsumserunt : fore verum, quod dictus Dominus
Rodericus promiserat eidem dom. Ægidio ipsum facere Papam. Solemnis est
præsertim probatio panis et vini in Missa pontificia cujus meminit Petrus Amelius in cap.
81 : Parat calicem (sacrista) cum tribus hostiis, unam pro Sacramento,
et duas pro Proba : et in Papæ præsentia facit Probam de vino et pane. Qua autem
ratione fieret, describit Aug. Putricius in suo Ceremoniali a Mabillon. in Comment. ad
Ordin. Roman. laudato pag. diaconus Evangelii latinus
accipit hostiam unam de tribus, quæ sunt super patenam, et cum ea alias duas hostias
tangit, et eam dat sacristæ comedendam. Deinde accipit aliam hostiam de duabus quæ
remanserant, et cum ea tangit patenam et calicem per totum, intus et extra, et similiter
dat eam Sacristæ comedendam. Post hæc de ampullis vinum et aquam in taxeam dat sacristæ
ad prægustandum, etc. Vide Probamentum.Calix cum patena et palla ac tribus
hostiis magnis pro Probis ac pro cardinale. (Diar.
Burchard. ed. Thuasne II. 127. ann. 1494.)